Атлантика çапăçăвĕ (1939—1945)

Атлантика çапăçăвĕ
	Ла-Плата • «Альтмарк» • «Дервиш» • SC 7 • HX-84 • HX-106 • «Берлин» (1941) • Дан тинĕс пырĕ • «Бисмарк» • «Цербер» • Тс. Лаврентий • PQ-17 • Баренц тинĕсĕ • Нордкап

Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи
	Атлантика • Хĕвел анăç Европа • Хĕвел тухăç Европа • Вăтаçĕр тинĕс • Африка • Лапкă океан

Атлантика çапăçăвĕ (1939—1945)
	Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи
	; Британ эсминецĕ çинче тинĕс офицерĕсем сăнаççĕ. 1941 юпа уйăхĕнчи конвой.
Вăхăт	авăн, 3, 1939 – çу, 7, 1945
Вырăн	Атлантика океанĕ, Çурçĕр тинĕсĕ, Норвег тинĕсĕ, Ирланд тинĕсĕ, Лабрадор тинĕсĕ, Таса Лавренти кӳлмекĕ.
Пĕтĕмлетӳ	Тамăрсен çĕнтерĕвĕ. Нимĕçсен вăрçă флотне пĕтĕмпех аркатнă.
Тăшмансем
Аслă Британи АПШ; Канада; Голланди; Норвеги; Польша; Франци	Германи Итали
Çар пуçĕсем
Перси Нобл Макс Кеннеди Хортон; Уинстон Черчилль (1940 - çу); Перси Неллес; Леонард Муррей; Эрнест Кинг	Эрих Редер Карл Дёниц
Вăрçăри çухатусем
30 248 моряк 3500 сутăç карапĕ; 175 çапăçу карапĕ (тĕп класĕсем)	28 000 моряк 783 шывай кимми

Çак терминăн урăх пĕлтерĕшсем пур, Атлантика çапăçăвĕ пăхăр.

Паллă тапхăрĕсем [тӳрлет]

Енсен çухатăвĕсем [тӳрлет]

Германи карапĕсен ĕç-пуçĕ (Инди океанĕпе пĕрле)^[2]
Рейдер тĕсĕ	Шывçи карапĕсем	Коммерци рейдерĕсем
Йышĕ	9	11
Карапсегне путарнă	54	128
Вăрçă карапĕсене путарнă	7	1
Çухатусем	7	9
Çухату танлаштарăвĕ	13 %	7 %

Германи шывçи карапĕсен ĕç-пуçĕсем, шывай киммисемпе танлаштарсан, абсолютлă цифрăсемпе, чылаях пулман. Пысăк карапсемпе çĕнтерме шанăç пулман, вăрçă вăхăтĕнче çав çухатусене тавăрма май килмен. Çавăнпа 1941 çулхи çулларанпа вĕсене атлантик коммуникацисенчен тавăрнă, Арктикăра кăна усă курнă. Юлашки çапăçăвĕнче, 1943 çулхи хĕлле пĕр транспорта путараймасăр «Шарнхорста» çухатаççĕ.

Коммерци рейдерĕсен эффекчĕ пысăкрах шутланнă, анчах та хӳтĕлевлĕхĕ начартарах пулнипе сыхлавсăр конвойсене çеç (сăмахран, Кăнтăр Атлантика) тапăннă.

АПШ суту-илӳ флочĕн çухатăвĕсем (путарнă тата çĕмĕрнĕ)^[3]
Тапхăр	Йышĕ	Çухату проценчĕ
1939 авăн — 1941 раштав, 7	6	1 %
1941 раштав, 7 — 1941 раштав, 31	14	2 %
1942	373	47 %
1943	204	26 %
1944	130	16 %
1945 (пур 12 уйăхĕ)	68	9 %
Пурĕпе:	795	100 %

Конвойсенчи танлаштаруллă çухатусем, 1942—1943 çç хĕлле ^[4]
Статистика	Тапхăр	Çурçĕр Атлантика	Аслă Британи — Гибралтар	Американ çыран хĕрри
Конвойсене чарнă	1942 юпа — раштав (99 конвойĕнче, американ зонине шута илмесĕр, 2992 карап иртнĕ)	18	5	3
Конвойсенчи карапсене путарнă		63	17	7
Кая юлнисен çухатăвĕ (мĕнпур сăлтавпа)		9	1	-
Эскорт карапĕсене путарнă		2	1	1
Уйрăм карапсене путарнă		18	17	56
Çапăçу контакчĕсем^[5]		73	14	4
Шывай киммисене путарнă		13	1	-
Контактра путарнă транспортсем		0,99	1,29	1,75
Çухату танлаштарăвĕ^[6]		5,54	18,0	-
Конвойсене чарнă	1943 кăрлач — пуш (105 океан конвойĕсенче 3233 карап иртнĕ)	24	7	6
Конвойсенче путарнă карапсем		77	13	12
Кая юлнисен çухатăвĕ (мĕнпур сăлтавпа)		23	-	-
Эскорт карапĕсене путарнă		1	-	-
Уйрăм карапсене путарнă		12	7	2
Çапăçу контакчĕсем		112	11	7
Шывай киммисене путарнă		16	4	2
Хыпарсăр çухалнă кимĕсем^[7]		2	4	-
Потопленных транспортов на контакт		0,89	1,18	1,71
Çухату танлаштарăвĕ		5,55	3,25	6,00

Каçăсем [тӳрлет]

^ Allied Warship Losses
^ Naval History of World War II… , ed. Harper Collins, 1998. pp. 10−91. ISBN 0-00-472143-8
^ Arthur R. Moore. A Careless Word… a Needless Sinking, rev. ed. Kings Point, NY: American Merchant Marine Museum, 1995. pp. 543—546.
^ To Die Gallantly: the Battle of the Atlantic. T. J. Runyan, J. M. Copes, ed. Westview Press, 1995, p. 157. ISBN 0-8133-2332-0
^ Кимĕсен чăнлă атакисем тата путарнă кимĕсен шучĕ: To Die Gallantly…, p. 157.
^ Мĕнпур карап, конвойсенчи тата уйрăм, шывай киммисемпе танлаштарса: To Die Gallantly…, p. 157.
^ Тамăрсем çĕнтернĕ тесе хыпарламан çухалнă кимĕсем: To Die Gallantly…, p. 157.