Таганрог

Википедири материал

Таганро́г — Ростов облаçĕн хули, Азов тинĕсĕн Таганрог кӳлмекĕнчи порчĕ, Ростов-Тан-çинчи хуларан 70 çм. Халăх йышĕ — 260 692 çын (2008), хулаан агломерацийĕ 300 пин ытла çын.

Тупмалли 1 Тавралăхĕ 2 Хула йышĕн улшăнăвĕ 3 Климачĕ 4 Кун-çулĕ 5 Экономика 5.1 Таганрогăн пысăк предприятисем 6 Транспорчĕ 7 Паянкунхи хула çӳл тӳперен 8 Ватă Таганрог 9 Этеплĕх, паллă вырăнсем 10 МХХ 11 Паллă çыннисем 12 Таганрогсем — Совет Союзĕн Паттăрĕсем тата Раççей Паттăрĕсем 13 Тăванлă тата юлташ хуласем 14 Çавăн пекех пăхăр 15 Каçăсем 16 Вуламалли

[тӳрлет] Тавралăхĕ

[тӳрлет] Хула йышĕн улшăнăвĕ

Çул	1860	1897	1913	1926	1939	1962	1967	1970	1979	1982	1992	1996	1998	2003	2005	2006	2007	2008
Пин çын	21,3	51,0	71,5	85,6	189	220	245	254	276,4	283	293,2	291,6	289,9	281,9	273,0	268,6	264,4	260,7

[тӳрлет] Климачĕ

...

[тӳрлет] Кун-çулĕ

Шаблон:Unreferencedsection

[тӳрлет] Экономика

Таганрог — Раççей Кăнтăрĕн кирлĕ промăçлă тĕпĕ.

[тӳрлет] Таганрогăн пысăк предприятисем

[тӳрлет] Транспорчĕ

[тӳрлет] Паянкунхи хула çӳл тӳперен

TAGMET 053.jpg Мартен цехĕ ОАО "ТАГМЕТ"	Beliy dom 089.jpg Шурă çурт (Хула администрацийĕ)	Cerkov 024.jpg Никольская чиркĕвĕ	Detskay bolnica 013.jpg Нумай профиллĕ ача-пăча пульници
Image015.jpg Тинĕс çумĕнчи пӳрт	Vokzal 071.jpg Ч/ç вокзалĕ «Таганрог-I»	Primorski plyj.jpg «Центральный» пляж	Яхт-клуб
Gimnaziy Chehova.jpg А.П. Чехов яч. гимнази	Dvorec Alferaki.jpg Алфераки керменĕ	Akvapark.jpg Аквапарк	Andreevskay buhta.jpg Андрей бухти
Gostinica.jpg «Приазовье» хăна çурчĕ	Hram na severnom.jpg Храм	Koleso obozreniy.jpg Сăнав кустăрми	Park gorkogo.jpg Горький яч. парк
Gostinica taganrog.jpg «Таганрог» хăна çурчĕ	Pushkinskay naberegnay.jpg Пушкин çыран хĕрри	Russkoe pole.jpg Микрорайон «Русское поле»	Solnechniy plyg.jpg «Солнечный» пляжĕ
Tantk aerodrom.jpg Бериев яч. ТАНТК аэродромĕ	Torgovie rydi new.jpg Сутă-илӳ речĕсем	Park gorkogo 1.jpg Горький яч. парк

[тӳрлет] Ватă Таганрог

Грек мăнастăрĕ (1809-1814).	Арçын гимназийĕ (1843), халĕ А. П. Чехов ячĕллĕ гимнази.	Мари хĕр гимназийĕ (1900), 15-мĕш №-лĕ шкул-гимнази, халĕ «Марийĕн» гимнази.	Alferaki.jpg Алфераки керменĕ (XX ĕмĕрĕн пуçламăшĕ).
Bankovskay.jpg Александров (банк) лапамĕ (XX ĕмĕрĕн пуçламăшĕ).	Naberijnay.jpg Пушкин çыран хĕрри.	Горький ячĕллĕ парк (тĕп хапхи).	Park Gorkogo 1.jpg Горький ячĕллĕ парк.
Petrovskay street.jpg Петр (Ленин) урамĕ.	Taganrog 2.jpg Ж/Д Вокзал «Таганрог-II»	Taganrog 037.jpg	Torgovie rydi.jpg Сутă-илӳ речĕсем.

[тӳрлет] Этеплĕх, паллă вырăнсем

Музейсем, галерейăсем:

• Историпе Тăван ен тĕпчев музейĕ (Алфераки керменĕ) — Фрунзе урамĕ, 41;
• А. П. Чеховăнлитература музейĕ — Октябрь урамĕ, 9;
• «А. П. Чехов пӳрчĕ» музей — Чехов урамĕ, 69;
• «Чеховсен лавкки» музейĕ— Александров урамĕ, 100;
• И. Д. Василенко музейĕ — Чехов урамĕ, 88;
• А. А. Дуров музей-пӳрчĕ — Антон Глушко пăралукĕ, 44;
• Таганрог ӳнер музейĕ — Александров урамĕ, 54;
• Галерея «Piter» — ул. Чехова, 2;
• И. И. Чайковский пӳрчĕ — Грек урамĕ, 56.

Театрсем, кинотеатрсем:

• Чехов ячĕллĕ драма театрĕ — Петр рамĕ, 90
• Н. Малыгина ячĕллĕ çамрăксен театрĕ — Петр урамĕ, 104
• Кинотеатр «Октябрь» — Александров урамĕ, 72
• Кинотеатр «НЕО»

[тӳрлет] МХХ

• "Время Таганрога" хаçат хаçат
• Российская газета Юг России хаçат
• «Свой Угол» хаçат;
• «Таганрогская правда» (1918 çултанпа) хаçат;
• «Новая таганрогская газета» (2002 çултанпа) хаçат;
• «Таганрог» хаçат ;
• «Таганрогский курьер»;
• Пайăр пĕлтерӳ хаçачĕ «Каменная лестница» хаçат.

[тӳрлет] Паллă çыннисем

• Бартини Роберт Людвигович (1897—1974) — совет авиаконструкторĕ, тĕпчевçĕ.
• Белелюбский Николай Аполлонович (1845—1922) — паллă инженер тата çурт-йĕр тăвас тата кĕпер тăвас механика облаçĕнчи тĕпчевçĕ.
• Блонская Серафима Иасоновна (1870—1947) — ӳнерçĕ, педагог.
• Бондаренко Игорь Михайлович (1927) — совет çыравçи.
• Василенко Иван Дмитриевич (1895—1966) — ача-пăча çыравçи.
• Вишневский Александр Леонидович (1861—1943) — Мускав Илемлĕ театра никĕслекенсенчен пĕри, артист.
• Высоковский Зиновий Моисеевич (1932) — театрпа кино, эстрада артисчĕ.
• Дёмин Виктор Петрович (1937—1993) — паллă кино ĕçтешĕ, кинокритик.
• Дземешкевич Сергей Леонидович (1950) — кардиохирург, медицина ăслăлăхĕсен тухтăрĕ, профессор, СССР патшалах парни лауреачĕ.
• Дурицкая Наталья Ивановна (1960) — ӳнерçĕ.
• Куделин Игорь Александрович (1972) - паллă баскетболист.
• Кукольник Нестор Васильевич (1809—1868) — çыравçă.
• Леонтовский Александр Михайлович (1865—1928) — ӳнерçĕ, педагог.
• Парнах Валентин Яковлевич (1891—1951) — сăвăç, тăлмач, музыкант, ташăç, хореограф, вырăс джазне пуçараканĕ.
• Парнок София Яковлевна (1885—1933) — сăвăç, тăлмач.
• Подольский Борис (акăлч. Boris Podolsky; 1896—1966) — американ физик-теоретикĕ, Эйнштейн—Подольский—Розен парадоксĕн пĕрле авторĕ.
• Пономарёв Александр Данилович (укр. Олександр Данилович Пономарів) (1935) — украина чĕлхеçи, тăлмач, публицист.
• Раневская Фаина Георгиевна (1896—1984) — совет театăрпа кино чаплă артисчĕ.
• Ригерт Давид Адамович (1947) — темиçе хут йывăр атлетикăпа Тĕнче, Европа, СССР чемпионĕ, Олимп вăййисен чемпионĕ (1976).
• Рогульченко Владимир Дмитриевич (1950) — театр режиссёрĕ, артисчĕ, РФ тава тивĕçлĕ артисчĕ.
• Савицкий Константин Аполлонович (1844—1905) — ӳнерçĕ.
• Славинская-Белоненко Надежда Митрофановна (1911—1964) — совет теннисисчĕ, тăватă хут СССР чемпионĕ.
• Стуканов Леонид Александрович (1947—1998) — ӳнерçĕ, педагог.
• Танич Михаил Исаевич (1923—2008) — сăвăç-юрăç.
• Тараховская Елизавета Яковлевна (1891-1968) — совет сăвăçĕ, тăлмач.
• Фесенко Юрий Иванович (1955) — раççей ӳнерçĕ.
• Филевский Павел Петрович (1856—1951) — историк, педагог.
• Чехов Антон Павлович (1860—1904) — çыравçă, чаплă вырас прозаикĕ, драматург.
• Шабельников, Юрий Леонидович (1959) — ӳнерçĕ.
• Щеколдин, Степан Григорьевич (1904—2002) — Воронцов музей-керменĕн (Алупка) ăслăлăх аслă ĕçтешĕ, Иккĕмĕш Тĕнче вăрçи тапхăрĕнче икĕ хутчен музее пĕтересрен çăлса хăварнăскер.
• Щербина Николай Фёдорович (1821—1869) — сăвăç.

[тӳрлет] Таганрогсем — Совет Союзĕн Паттăрĕсем тата Раççей Паттăрĕсем

• Голубец Иван Карпович (1916—1942) — 1942, вилнĕ хыççăн: Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçине хутшăннă.
• Кутахов Павел Степанович (1914—1984) — 1943, 1984: Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçине хутшăннă, Авиаци тĕп маршалĕ (1972).
• Данюшин Николай Алексеевич (1919—1992) — 1945: Тăван Çĕршывăн Аслă вăрçине хутшăннă.
• Малышев Юрий Васильевич (1941—1999) — 1980, 1984: лётчик-космонавт.

[тӳрлет] Тăванлă тата юлташ хуласем

• Червен Бряг, Болгари (с 1963)
• Шаблон:Нидерландсен ялавĕ Флиссинген, Нидерландсем (с 1990)
• Люденшайд, Германи (с 1991)
• Баденвайлер, Германи (с 2002)
• Шаблон:Кипр ялавĕ Фамагуста, Кипр (тӳррипе — Çурçĕр Кипр Турккă Республики) (2000 çултанпа)
• Мариуполь, Украина

[тӳрлет] Çавăн пекех пăхăр

• Таганрог сутă-илӳ тинĕс порчĕ
• Таганрог урамĕсен йышĕ
• Таганрог трамвайĕ
• Таганрог хула пуçлăхĕсем
• Таганрог ФК

Ку статьяна çырса пĕтермелле, е анлăрах ăнлантарса памалла. Эсир тӳрлетсе, хушса ăна çырса пĕтермешкĕн пулăшма пултаратăр

[тӳрлет] Каçăсем

• Таганрогăн официаллă сайчĕ
• Taganrog.su Хыпар порталĕ
• Таганрогри Хыпар порталĕ
• Таганрог гербĕн кун-çулĕ
• Хулан официаллă акăлчанла веб-сайчĕ

[тӳрлет] Вуламалли

1. Энциклопедия Таганрога. — Ростов-на-Дону: Ростиздат, 2003. — 512 с. — ISBN 5-7509-0662-0.
2. Берман В. Д. Таганрог. Фотоальбом / Под общ. ред. Е. П. Коноплевой. — М.: Планета, 1987. — 192 с.
3. Филевский П. П. История города Таганрога. — М.: Типо-лит. К. Ф. Александрова, 1898. — 376 с.

Шаблон:Ростов облаçĕ Шаблон:Кăнтăр округ шĕкĕр хулисем