Урал тăвĕсем

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
Урал тăвĕсем

Урал тăвĕсемТухăç-Европа тата Анăç-Çĕпĕр тӳремĕсем хушшинчи ту системи.

Тавралăхĕ[тӳрлет]

Тăсăлăвĕ 2000 çухрăма ытла (Пай-Хойпа, Мугоджарпа пĕрле — 2500 çухрама ытла. Нумай кӳлĕсем, чи палли — Таватуй (Екатеринбургран çурçĕр еннелле 50 çм), çаплах Челяба кӳллисем — темиçе вуннăна та çитет (Челепи облаçĕ çурçĕр çĕрĕсенче, Свердловск облаçĕн кăнтăр тухăçĕнче кӳлленнĕ, хăшĕсем (Увильды, Иртяш, Уелги 10 çм ытла тăсăлаççĕ, Челябăсем шутне татах Тургояк, Шаблиш, Мăн Касли тата ыттисем те.

Урал тăвĕсем кайри Протерозой тапхăрĕнче çĕкленнĕ. Урал тăвĕсен тухăç умĕ Европăпа Ази уйрăлу чикки шутланать.

Географи енчен Урал тăвĕсене пиллĕке пайлаççĕ:

Çурçĕрте Урал тăвĕсен хырçин тăсăлăвĕ Пай-Хой ту системи пулать, кăнтăрта — Мугоджар.

Истори[тӳрлет]

Авалхи çăлкуçсенче Урала Рифей е Гиперборей тăвĕсем тенĕ. Вырăс çул уçса çӳрекенĕсем ăна Чул (Камень) ятпа палăртнă, Урал тесе ăна вырăс çăлкуçĕсенче XVII ĕмĕр вĕçĕнче çырнă. Палăртăвне В. Татищев манси чĕлхинчи «ур»(ту) сăмахран илнĕ. Тепĕр версипе çак сăмах тĕрĕкрен тухнă. Уралăн чи каппай хули — Екатеринбург, часах «Уралăн тĕп хули теççĕ», вăл Раççей Федерацийĕн Урал федераллă округĕн административлă тĕпĕ шутланать.

Тăррисем[тӳрлет]

Im mittleren Norden des Urals befindet sich der mit 1895 m höchste Gipfel des Gebirges, die Narodnaja. Rund 180 km südlich des Polarkreises, stellt der dortige Teil des Uralgebirges nicht nur klimatisch betrachtet ein Hochgebirge dar.

Einige der höchsten Berge (der Höhe nach sortiert) im Überblick:

  • Narodnaja (1.895 m, B = 65°02' Nord, L = 60°07' Ost)
  • Манарага (1820)
  • Neroika (1.646 m, ~64° Nord), nahe den Petschora-Quellen
  • Ямантау (1.640 m, zwischen 55° und 54° Nord) - südlicher Ural
  • Telpos-Is (1.617 m, ~64° Nord), nahe den Petschora-Quellen
  • Большой Иремель (1.582 m, zwischen 55° und 54° Nord) südlicher Ural
  • Конжаковский камень (1.569 m), ~60° Nord, östlich des Kama-Quellgebiets
  • Pajer (1.499 m, ~67° Nord)
  • Денежкин камень (1.492 m, ~60° Nord) östlich des Kama-Quellgebiets
  • Otschenyrd (1.363 m, ~68° Nord)
  • Iserim (1.331 m, ~61° Nord)

Каçăсем[тӳрлет]


Азири ту йĕркисем
Алтай | Антиливан | Мăн Кавказ | Баррынга | Тухăç Саян | Гандисышань | Гималай | Гиндукуш | Джугджар | Анăç Саян | Имеон | Кавказ | Каракорум | Копетдаг | Куньлунь | Кĕçĕн Кавказ | Памир | Сихотэ-Алинь | Стан сăртлăхĕ | Тянь-Шань | Урал | Хамар-Дабан | Эльбрус |