Контент патне куҫ

Шумер-аккад халаплăхĕ

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
Шумер-аккад туррисен генеалоги йывӑҫӗ
Мардук-апла-иддина I-мӗшӗн кудурру (чикӗ) турӑсене пӗлтерекен паллӑсемпе : 1 — Син, 2 — Иштар, 3 — Шамаш, 4 — Ану, 5 — Энлиль, 6 — Эа, 7 — Нинкарраг (Гула), 8 — Ишхара, 9 — Нергал, 10 — Забаба, 11 — Набу, 12 — Нинурта, 13 — Нуску, 14 — Адад, 15 — Мардук, 16 — Бау, 17 — Шукамуна (касситское божество), 18 — Иштаран.


Икшывхушши халаплăхĕМессопотамири авалхи çĕршывсен (Аккад, Ассири, Вавилон, Шумер, Элам) халаплăхĕ.

Шумер-аккад халаплăхĕ — пирĕн эрăччен IV – II пин çуллăхсенчи Икшывхушшинчи паллă цивилизацисен чи авалхи халаплăхĕ.

Хуррит халаплăхĕ — пирĕн эрăччен III-II пин çул каялла Çурçĕр Икшывхушшинчи халăхсен халаплăхĕ.

Ассири халаплăхĕпирĕн эрăччен XIVVII ĕмĕрсенчи Çурçĕр Икшывхушшинчи Ассири халаплăхĕ; никĕсне шумер-аккад халаплăхĕнчен илнĕ, Вавилон патшалăхĕ Ассирине туртса илсен вăл вавилон халаплăхĕ çине те сĕм янă.

Вавилон халаплăхĕ — XX-VI ĕмĕрĕсенче Икшывхушшин кăнтăрĕнче вырнаçнă Вавилон патшалăхĕн халаплăхĕ, ассири халаплăхĕн сĕмĕ те пулнă.

Пĕрлĕх туррисем

[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Халапсен шучĕсем

[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Абзу, Абу, Адад, Адапа, Ала (халăплăх), Алад, Алалу, Аманки, Ан, Ангаль, Анзуд, Ану, Ануннаки, Аншар, Апсу, Асаг, Асаллухи, Ашакку, Ашимбабар, Ашнан, Аштаби, Ашшур,Ассур.

Бау, Баба (халаплăх), Белатекалим, Бунене, Бэл.

Галатур, Галла, Гатумдуг, Гештинана, Гибил, Гирра, Гильгамеш, Гир, Гула.

Дамкина, Даму, Дильмун, Диммеа, Дуку, Думузи.

Забаба, Зиккурат.

Игиги, Имдугуд, Инанна, Исимуд, Ишкур, Иштар, Анунит, Нана, Ишум.

Кабта, Кулла, Калкала, Ки, Кингалудда, Кингу, Кубаба, Кугар, Кужух, Кулулу, Кумарби, Кур,

Лабассу, Лаббу, Ламассу, Лама, Ламашту, Ламму, Лахму, Лахаму, Лахар, Лилит, Лугальбанда, Лукур.

Мамету, Мардук, Марту, Мах, Ме, Муллиль, Мумму, Мушдамма, Мушхуш.

Набу, Намму, Намтар,* Намтарру, Нанайя, Нанна, Син, Нанше, Нергал, Нети, Нидаба, Ниназу, Нингаль, Нингирсу, Нингишзида, Ниндуба, Нинкаррак, Нинкаси, Нинкурра, Нинлиль, Нинма, Нинмах, Мах, Нинсун, Нинти, Нинтинугга, Нинурта, Нинхурсаг, Ниншубур, Нисаба, Нумушда, Нунамнир, Нунбаршегуну, Нуску.

Самана (халаплăх), Себетту, Син, Сиртар, Сумукан.

Таммуз (халаплăх), Тиамат, Тильмун.

Удуг, Улликумми, Упеллури, Ута, Утнапештим, Утнапишти, Утту, Уту, Шамаш, Утукку.

Хайа, Хебат, Хедамму, Хув

Царпаниту, Сарпанита

Шамаш, Шанирда, Шар (халаплăх), Шаушка, Шавушка, Шеду, Шерри, Шимиге.

Эа (халаплăх), Эбех, Эдинмуги, Эмеш, Энки, Апсу, Энкиду, Энкимду, Энлиль, Энмеркар, Энмешара, Энтен, Энума Элиш, Эншаг, Гильгамеш кăссайĕ, Эреду, Эрешкигаль, Эрра, Йрра , Этимму.