Краков

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал

Кра́ков (пол. Kraków  /кра́-куф/); тулли официаллă ячĕ Патша тĕп хули Краков, пол. Królewskie Stołeczne Miasto Kraków) — Польшăри хула, Вислăн сулахай çыранĕнче вырнаçнă.

Краков кун-çулĕ[тӳрлет]

Польшăн авалхи тĕп хули[тӳрлет]

Часовньă. Вавель

XIX ĕмĕр: ирĕк хула, австри тăрăмлăхĕ[тӳрлет]

XX ĕмĕр[тӳрлет]

1918 çулчен Польшăн çак пайĕ Австри-Венгри шутĕнче пулнă.

Польша 1918 çулта пĕрлешĕнсен Краков каллех поляк хули пулса тăрать.

1923 çулта çĕршыври политикăпа экономика кризисне пула Краковра пăлхав хыпса тухать.

1939—1945 çулсенче наци Германи окупацилет. Польша колони администрацин генерал-кĕпернеттĕрлĕхĕн тĕп хули шутланнă. Нацистсем 128 краков ăсчахне адмистрципе тĕл пулма йыхравланă та аресленĕ, концлагере ăсатнă. Хулара гетто («Список Шиндлера» истори ĕç-пуçĕ Краковра пулса иртнĕ) йĕркеленĕ, хулапа юнашар Освенцим концлагерь туса хунă.

Краков музейĕсем[тӳрлет]

  • Краковри наци музейĕ («Muzeum Narodowe w Krakowie»)
  • Чарторыйскисен музейĕ («Muzeum Czartoryskich i Arsenał Muzeum Czartoryskich»)
  • Пустав речĕсем («Sukiennice»)
  • Ян Матейка çурчĕ («Dom Jana Matejki»)
  • Станислав Выспянскин çурчĕ («Muzeum Stanisława Wyspiańskiego.»)
  • «Manggha» япун ӳнерĕпе техника çурчĕ («Centrum Sztuki i Techniki Japońskiej "Manggha"»)
  • Вавельри патша карманĕ («Zamek Królewski na Wawelu»)
  • Археологи музейĕ («Muzeum Archeologiczne»)
  • Истори музейĕ («Muzeum Historyczne»)
  • Ягеллон университечĕн музейĕ («Muzeum Uniwersytetu Jagiellońskiego Collegium Maius»)
  • Этнографи музейĕ («Muzeum Etnograficzne»)
  • Фотографи кун-çулĕн музейĕ («Muzeum Historii Fotografii»)
  • Польша Авиацин музейĕ («Muzeum Lotnictwa Polskiego»)

Çулçӳрев паллă вырăнĕсем[тӳрлет]

Вавель карман карти

Шаблон:Пур тĕнче кăнарлăхĕ

  • Краков аквапаркĕ («Park Wodny»)

Таванлă хуласем[тӳрлет]

Паллă çыннисем[тӳрлет]

Çавăн пекех пăхăр[тӳрлет]

Вуламалли[тӳрлет]

  • «Kodex dyplomatyczny miasta Krakowa 1257—1506» (1879-82);
  • Szujski, «Krakow a ź do poczatkow XV w.»;
  • Kalinka, «Galicya i Krakow pod panowaniem austryjackiem»;
  • Крыжановский, «Славянский Краков» («Древности», 1875, т. VI, в. I).
  • Много документов, выясняющих историю Кракова, в издании «Monumenta medii aevi» (выходили в Кракове при Академии Наук).

Асăрхаттарнисем[тӳрлет]

Каçăсем[тӳрлет]