Ирланд чĕлхи
«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
| Ирланд чĕлхи | |
|---|---|
| Тăван ят: | Gaeilge |
| Патшалăхсем: | |
| Официаллă статус: | Ирланди, Çурçĕр Ирланди, ЕП |
| Йĕркелекен: | {{{Йĕркелекен}}} |
| Калаçакансен пур йышĕ: | 1,6 млн (2002, халăх çыравĕ) |
| Классификаци | |
| Категори: | Еврази чĕлхисем |
| Инди-европа çемьи | |
| Çырулăх: | латиница |
| Чĕлхе кодĕсем | |
| ISO 639-1: | ga |
| ISO 639-2: | gle |
| ISO 639-3: | gle |
| Çавăн пекех пăхăр: Проект:Лингвистика | |
Ирла́нд чĕлхи (ирл. Gaeilge) — ирландсен чĕлхи, кельт чĕлхисенчен пĕри; шотландпа мэн чĕлхисем гойдел ушкăн пайне кĕреççĕ.
Тупмалли |
Кун-çулĕ [тӳрлет]
Лингвистика пахалăхĕ [тӳрлет]
Антропонимика [тӳрлет]
Фразăсем [тӳрлет]
Тĕлпулу:
- Dia dhuit! [Диа ғыть!] = Здравствуйте! (примерный перевод (пп.) Господь с тобой!)
- Dia’s Muire dhuit! [Диас Мыри ғыть!] = (в ответ на приветствие) [и вы] Здравствуйте! (пп. Господь и Мария с тобой!)
- Dia dhuit ar maidin! [Диа ғыть эрь мадинь!] ~ Доброе утро! (пп. Господь с тобой в это утро)
- Cén chaoi a bhfuil tú? [Кен хы э уыль ту?] = Как у тебя дела?
- Cén chaoi a bhfuil tú féin? [Кен хы а уыль ту hень?] = А как у тебя самого дела? (в ответ на предыдущий вопрос)
- Tá mé go maith/dona [Та ме го ма/дона] = Хорошо/плохо
- An bhfuil aon scéal agat? [Э уыль эн щкел агут?] ~ Ну, что нового? (пп. Есть у тебя новость чтобы рассказать?)
- Tada = Ничего или Diabhail-scéal = Ничего (пп. Чёртова история)
- Conas tánn tú? = (в Мюнстере) Как дела?
- Goidé mar atá tú? = (в Ольстере) Как дела?
Прощание:
- Slán agat = До свидания, счастливо оставаться (говорит уходящий) (пп. Будь здоров)
- Slán leat = До свидания (говорит остающийся)
- Slán anois! = Пока!
- Slán go fóill! = Пока!
- Oíche mhaith = Доброй ночи!
- Go n-éirí do bhóthar leat! = Счастливого пути!
Благословения:
- Go ngnothaí Dia dhuit = Да благословит тебя Господь
- Bail ó Dhia ort = Господь тебя благослови
- Nár lagaí Dia do lámh! = Бог в помощь! (пп. Да не ослабит Господь твою руку!)
Первый разговор:
- Cén t-ainm atá ort? = Как тебя зовут?
- Cad is ainm duit? = Как тебя зовут?
- Cé as thú? = Ты откуда?
- Cérb as duit? = (в Ольстере) Ты откуда?
- Cad as duit? = (в Мюнстере) Ты откуда?
- Cá bhfuil tú i do chónaí? = Где ты живёшь?
- Cén aois thú? = Сколько тебе лет?
Благодарности:
- Go raibh maith agat! = Спасибо!
- Go raibh míle maith agat! = Тысяча благодарностей!
- Sonas ort! = Спасибо! (пп. Счастья тебе!)
Похвала:
- Fáinne óir ort! = Спасибо! Браво! (пп. Золотое кольцо тебе!)
- Maith thú! = Молодец!
- Mo cheol thu! = Молодец! (пп. Мою музыку играешь!)
- Mo sheacht mbeannacht ort! = Молодец! Отлично сделано! (пп. Мои семь благословений тебе!)
Пожелания:
- Go maire tú! = Долгой жизни!
- Go dté tú an céad! = Долгой жизни! (пп. Доживи до сотни!)
- Rath Dé ort! = Благослови тебя Господь! (пп. Божьих даров тебе!)
- Go gcuire Dia an t-ádh ort! = Пошли тебе Господь удачи!
- Beannacht Dé leat! = Божьих благословений! (пп. Скорость Божья тебе!)
Проклятия:
- Go hifreann leat! = Иди к чёрту!
- Téigh i dtigh diabhail! = Иди к чёрту! (пп. Уйди к дьяволу домой!)
- Go mbeire an diabhal leis thú! = Черт тебя подери! (пп. Пусть тебя чёрт заберёт с собой!)
- D’anam don diabhal! = Душу твою к чёрту!
- Do chorp don diabhal! = Черт тебя подери! (пп. Тело твоё к черту!)
- Imigh sa diabhal! = Пошёл к чёрту!
Ругательства:
- Damnú ort! = Будь ты проклят!
- Loscadh is dó ort! = Будь ты проклят! (пп. Выжечь и спалить тебя!)
- Múchadh is bá ort! = Чтоб ты задохнулся и утонул!
- Marbhfháisc ort! = Чтобы ты сдох! (пп. Саван на тебя!)
- Go dtachta an diabhal thú! = Чтоб тебя чёрт удушил!
- Focáil leat! = Отвали!
Асăрхавсем [тӳрлет]
Вуламалли [тӳрлет]
- Грамматики нового И. яз.: O’Donovan, A Grammar of the Irish language, Dublin, 1845; O’Grownev, Revised simple lessons in Irish, N.-Y., 1902; Ó Siadhail, Learning Irish, Dublin, 1988.
- Словари: Dinneen, An Irish-English Dictionary, Dublin, 1903; Lane, English-Irish Dictionary, London, 1904; Tomás De Bhaldraithe, English-Irish Dictionary, Baile Átha Cliath, 1959; Collins Irish Dictionary, Glasgow, 2006², ISBN 978-0-06-089106-0; Foclóir Póca, Baile Átha Cliath, 1986; Irish-English English-Irish Dictionary, New Lanark, 2001, ISBN 1-85534-375-4; Thomas Feito Caldas, Clemens Schleicher, Woerterbuch Irisch-Deutsch, Hamburg, 1999, ISBN 3-87548-124-0.
- Грамматики старого яз.: Thurneysen R., Handbuch des altirischen, 2 Bde, Heidelberg, 1904; Dottin G., Manuel d’irlandais moyen, 2 vv., P., 1910. Этимологический словарь: Macbain A., An Etymological Dictionary of the Gaelic Language, 1906.
- Описание кельтских языков: Martin J. Ball, The Celtic Languages, N.-Y., 2004.
Каçăсем [тӳрлет]
- Уроки современного ирландского (выр.)
- Ирландско-русский словарь (выр.)
| Ирланд чĕлхи Викиампарта? |
|
|
|
|---|---|
| Испан-кельт | галлек† · кельтибер† · лузитан† (итал е уйрăм турачĕ?) |
| Галл | галат† · галл† · лепонт† · норик† |
| Бритт | бретон · валли · корн · кумбр† · пикт† (уйăрăлнă?) |
| Гойдел | ирланд · мэн · шотланд (гэл) |
| Хутăш чĕлхесем | банги† · шелта |
| Классификаци тата генезис | Протокельт чĕлхи · Q-кельт тата P-кельт челхисем · Континентри кельт чĕлхисем · Утраври кельт чĕлхисем |
| Асăрхавсем: ? чĕлхен классификацийĕ тавлашуллă · † çухалнă чĕлхе. | |