Контент патне куҫ

Пагуош ăсчахĕсен юхăмĕ

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал

Пагуош ăсчахĕсен юхăмĕ (акӑл. Pugwash Conferences on Science and World Affairs) — лăпкăлăхшăн, хĕçпăшалсăрланасшăн тата тĕнчери хăрушсăрлăхшăн, тĕнчери термойетре вăрçине хирĕçле тата ăслăлăх пĕрĕçлĕхĕшĕн кĕрешекен ăслăхсен пĕрлешĕвĕ. Пагуош юхăмĕ 1955 çулта çуралать, ун чухне тĕнчери 11 паллă ăсчах, çав шутра А. Эйнштейн, Ф. Жолио-Кюри, Б. Рассел, М. Борн, П. У. Бриджмен, Л. Инфельд, Л. Полинг, Дж. Ротблат, йĕтре энергине вăрçă тĕлĕпе усă курассине чарас конференцие пуçтарас манифестпа Çĕр çинче пурăнан халăхсем умне тухаççĕ.

1987 çулта Тĕнчери студентсен тата çамрăксен Пагуош юхăмне йĕркеленĕ.

Пагуош юхăмне хутшăнакансен шухăшĕсен тĕнчипе сарас тĕллевпе периодика кăларăмĕсем тухаççĕ: «Proceedings of the Pugwash Conferences on Science and World Affairs» (çулсерен 1957 çултанпа), «Pugwash Newsletter» (кашни виçе уйăхра 1963 çултанпа), «Pugwash Occasional Papers» (кашни виççĕ уйăхра 2000 çултанпа), ятарлă монографисемпе евитсем.[1]

Пагуош конференцисем

[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Пĕрремĕш конференци

[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Пĕрремĕш Пагуош конференцийĕ 1957 çулхи утăн 7—11-мĕшĕсенче канад миллиардерĕ тата этем пĕрлĕхĕн ĕçченĕ Сайрус Итон хастаррăн тăрăшнипе унăн çуралнă çĕрĕнче Пагуошра (Çĕнĕ Шотланди, Канада) пуçтарăнать. Конференцире 10 патшалăхран килнĕ 22 ăсчах пулнă (7-шĕ АПШ-ран, çав шутра Герман Мёллер, Лео Силард, 3-шĕ СССР-тан, 3-шĕ Японирен, çав шутра Синъитиро Томонага, Хидэки Юкава, 2-шĕ Аслă Британирен, çав шутра Сесил Фрэнк Пауэлл, 2-шĕ Канадăран, пĕррерĕн Австралирен (Марк Олифант), Австрирен, Китайран, Францирен тата Польшăран). Ытларахăшĕпе, вĕсем йĕтре физикĕсем пулнă. СССР-тан академик Топчиев А. В., профессор Кузин А. М., академик Скобельцын Д. В., çаплах СССР ĂА Президиумĕн тĕп ăсчах секретарĕн пулăшуçи Павличенко В. П. килнĕ. Пĕрремĕш Пагуош конференцийĕ йĕтре хĕçпăшалĕпе усă курни хăрушлăха кăларнине, вăл тĕнчипе сарăлнине тĕрĕслесе тăрассине сӳтсе явнă. Конференцинче Пагуош юхăмĕн пĕрмай ĕçлекен комитетне туса хураççĕ, вăл Лондонра вырнаçать.

1957 çултанпа Пагуош конференцисене çулне 1—2 ăстрăм ирттернĕ. Йĕркелĕвĕн канашĕ йышăннипе 2007 çултанпа Пагуош конференцисене 18 уйăхра пĕрре пухăнаççĕ.

Пагуош юхăмĕн конференцийĕсем хушшинче тĕрлĕ çĕр-шывра темăсемпе симпозиумсем тата семинарсем ирттереççĕ.

Конференцисен йăла-йĕрки

[тӳрлет | кодне тӳрлет]
  • Пур хутшăнакана пайăррăн чĕнсе илеççĕ, вĕсем епле те пулин патшалăхшăн е йĕркелĕвшĕн явапламаççĕ.
  • Дискуссисене алăксене хупса ирттереççĕ, тĕлпулу вĕçленсен кăна пресса валли кĕске пĕлтерӳ параççĕ.[2]

Конференцисен ят-йышĕ

[тӳрлет | кодне тӳрлет]
НомерИрттернĕ вăхăтХулаПатштлăхАсăрхавсем
1-мĕшУтă 1957ПагуошКанада
2-мĕшÇу 1958Лак-БопорКанада
3-мĕшАвăн 1958КицбюэльАвстри
4-мĕшÇĕртме — утă 1959Баден-БаденФРГ
5-мĕшÇурла 1959ПагуошКанада
6-мĕшРаштав 1960МускавСССР
7-мĕшАвăн 1961СтоуАПШ
8-мĕшАвăн 1961СтоуАПШ
9-мĕшÇурла 1962КембриджАслă Британи
10-мĕшАвăн 1962ЛондонАслă Британи
11-мĕшАвăн 1963ДубровникЮгослави
12-мĕшКăрлач 1964УдайпурИнди
13-мĕшАвăн 1964Карл ВарĕсемЧехословаки
14-мĕшАка 1965ВенециИтали
15-мĕшРаштав 1965 — кăрлач 1966Аддис-АбебаЭфиопи
16-мĕшАвăн 1966СопотПольша
17-мĕшАвăн 1967РоннебюШвеци
18-мĕшАвăн 1968НиццаФранци
19-мĕшЮпа 1969СочиСССР
20-мĕшАвăн 1970ФонтанаАПШ
21-мĕшÇурла — авăн 1971СинайРумыни
22-мĕшАвăн 1972ОксфордАслă Британи
23-мĕшÇурла — авăн 1973АуланкоФинлянди
24-мĕшÇурла — авăн 1974БаденАвстри
25-мĕшКăрлач 1976МадрасИнди
26-мĕшÇурла 1976МюльхаузенГДР
27-мĕшÇурла 1977МюнхенФРГ
28-мĕшАвăн 1978ВарнаБолгари
29-мĕшУтă 1979МехикоМексика
30-мĕшÇурла 1980БрекеленНидерландсем
31-мĕшÇурла 1981БанффКанада
32-мĕшÇурла 1982ВаршаваПольша
33-мĕшАвгуст 1983ВенециИтали
34-мĕшУтă 1984БьёрклиденШвеци
35-мĕшУтă 1985КампинасБразили
36-мĕшАвăн 1986БудапештВенгри
37-мĕшАвăн 1987ГмунденАвстри
38-мĕшÇурла — авăн 1988ДагомысСССР
39-мĕшУтă 1989КембриджАПШ
40-мĕшАвăн 1990ЭгемАслă Британи
41-мĕшАвăн 1991ПекинКитай
42-мĕшАвăн 1992БерлинГермани
43-мĕшÇĕртме 1993ХасслуденШвеци
44-мĕшÇĕртме — утă 1994КолимбариГреци
45-мĕшУтă 1995ХиросимаЯпони
46-мĕшАвăн 1996ЛахтиФинлянди
47-мĕшÇурла 1997ЛиллехаммерНорвеги
48-мĕшАвăн — юпа 1998ХурикаМексика
49-мĕшАвăн 1999РустенбургКАР
50-мĕшÇурла 2000КембриджАслă Британи
51-мĕшПуш 2002АграИнди
52-мĕшÇурла 2002Сан-ДиегоАПШ
53-мĕшУтă 2003Галифакс, ПагуошКанада
54-мĕшЮпа 2004СеулКăнтăр Корей
55-мĕшУтă 2005ХиросимаЯпони
56-мĕшЧӳк 2006КаирИкĕпат
57-мĕшЮпа 2007БариИталия
58-мĕшАка 2009ГаагаНидерландсем
59-мĕшУтă 2011БерлинГермани

Тĕнчери хисепĕ

[тӳрлет | кодне тӳрлет]

1995 çулта Пагуош юхăмĕ Лăпкăлăх Нобель парнине «Йĕтре хĕçпăшалĕн шайне тĕнчери политикăра пĕчĕклетес енĕпе çитĕнӳ тунăшăн тата нумай çул хушши çак хĕçпăшала чарасшăн тăрăшнăшăн» тесе тивĕçет.

Çавăн пекех пăхăр

[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Асăрхавсем

[тӳрлет | кодне тӳрлет]
  1. ↑ Пагуошское движение 2008 ҫулхи Кӑрлач уйӑхӗн 3-мӗшӗнче архивланӑ. / Лебедев М. — статья из энциклопедии «Кругосвет»® 2009 ҫулхи Ҫурла уйӑхӗн 13-мӗшӗнче архивланӑ.
  2. ↑ Документы и история Пагуошского движения

Вуламалли

[тӳрлет | кодне тӳрлет]
  • Пагуошские конференции — ПСЭ
  • Рыжов Ю. А., Лебедев М. А. Ученые Академии наук в Пагуошском движении // Вестник РАН.-2005.-Т. 75, № 6.
  • Рыжов Ю. А., Лебедев М. А. Юбилей Пагуошского движения // Вестник РАН.-2007.-Т.77, № 10.
  • Лебедев М. А. К 50-летию Пагуошского движения // Экология и жизнь.-2007.-№ 10, 11.

Каçăсем

[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Шаблон:Нобелĕн тăнăçлăх парни 1976—2000

«https://cv.wikipedia.org/w/index.php?title=Пагуош_ăсчахĕсен_юхăмĕ&oldid=863708» ҫӑл куҫ