Ренессанс

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
(Чĕрĕлӳ çинчен куçарнă)

Чĕрĕлӳ, е Ренесса́нс (фр. Renaissance, итал. Rinascimento, тÿррĕн çĕнĕрен çурални тесе куçать[1]) — Европăн этеплĕх самани. Европа культурин историйĕнчи пĕр тапхăр. Пĕлӳлĕх, ăславсем, илемлĕх, ӳнер, вĕрентӳ тĕлĕшпе пулса иртнĕ пулăмсем пирки пырать кунта сăмах. Культурăпа çыхăннă хăйне майлă парадигма. Италире XIV ĕмĕр пуçламăшĕнчех тытăннă, Европăри ытти çĕршывсенче — XV-XVI ĕмĕрсенче аталаннă. Малалла вара тĕллĕн-тĕллĕн XVII ĕмĕрех кĕрсе кайнă.

Пĕтĕмĕшле паллисем

Тĕп палласенчен пĕри — культура, пĕлÿлĕх, ăславсем, ÿнер, вĕрентÿ, илемлĕх майĕпен тĕн вăйăмĕнчен хăпса пыма пуçлани. Пурте антика тапхăрĕнчи пахалăхсене анлăн аса илеççĕ (терминне хăйне те çак вăхăтсем "чĕрĕлсе тăнипе" çыхăнтарса каланă чăн малтан). Чăн мала гуманизм, этеме хисеп туни тухса тăраççĕ. Ренессанс текен термин хăйĕн паянхи пĕлтерĕшне XIX ĕмĕрте йышăннă. Кунсăр пуçне ку сăмахпа культурăри хуть те мĕнле çитĕнĕве палартма та усă кураççĕ[2].

Ăслăлăх

Философи

Чĕрĕлÿ тапхăрĕн философĕсем

Çавăн пекех пăхăр

Вуламалли

  • Возрождение, эпоха // Энциклопедический словарь Брокгауза и Ефрона : в 86 т. (82 т. и 4 доп.). — СПб., 1890—1907.
  • Пясецкий В. Н. Архитектурные формы раннего возрождения в Италии. Обзор архитектурных форм раннего Возрождения вместе с историческими сведениями о них с указанием причин их появления в итальянском искусстве. Описание различных деталей памятников итальянского зодчества XV века с чертежами и рисунками. С 142 чертежами на десяти отдельных листах и 10 рисунками в тексте. — С.-Петербург: Издание редакции журнала "Строитель". Типография Е. Евдокимова. Троицкая ул., №18. 1897. — 106 с.
  • Абрамсон Мэри Лазаревна. От Данте к Альберти / Ответственный редактор член-корреспондент АН СССР Зинаида Удальцова. Академия наук СССР.. — М.: Наука, 1979. — 176, [8] с. — (Из истории мировой культуры). — 75 000 экз. (обл.)
  • Гарэн Э. Проблемы итальянского Возрождения: Избранные работы. — М.: Прогресс, 1986. — 400 с. — 40 000 экз.
  • Искусство раннего Возрождения. — М.: Искусство, 1980. — 257 с.
  • История искусства: Ренессанс. — М.: АСТ, 2003. — 503 с.
  • Яйленко Е. В. Итальянское Возрождение. — М.: ОЛМА-ПРЕСС, 2005. — 128 с.
  • Андреев М. Л. Инновация или реставрация: казус Возрождения// Вестник истории, литературы, искусства. Т. 1. — М.: Наука, 2005. С. 84-97.
  • Баренбойм П., Шиян С. Микеланджело. Загадки Капеллы Медичи. М.: Слово, 2006. ISBN 5-85050-825-2
  • Государство как произведение искусства: 150-летие концепции: Сб. статей/ Институт философии РАН, Московско-Петербургский философский клуб; Ответственный редактор Абдусалам Гусейнов. — М.: Летний сад, 2011. — 288 с. (PDF-версия)
  • Рыков, А.В. Вокруг Леонардо да Винчи: модернизм, террор, грезы и метаистория // Вестник Санкт-Петербургского университета. Сер. 15. 2015. Выпуск 4. С. 98-108

Асăрхавсем

Каçăсем