Будённый Семён Михайлович

Будённый Семён Михайлович
Пурнăç тапхăрĕ	1883—1973
Çар ăрачĕ	Кавалери
Хĕсмет çулĕсем	1903—1973
Алпусни	С. М. Будённый Мускав авиаци шкул клубĕнче. 1937 ç.

Семён Миха́йлович Будённый (ака, 25 1883 — юпа, 26 1973) — совет çарпуçĕ, Раççейри граждан вăрçине хутшăннăскер, Пĕрремĕш Юланут çарĕн сарпуçĕ, Совет Союзĕн пĕрремĕш маршалĕсенчен пĕри, виçĕ хут Совет Союзĕн Паттăрĕ.

Кун-çулĕ

Ростов облаçĕнчи Пролетари районĕн Платовская станицин (халĕ — Будённовская) Козюрин хуторĕнче чухăн çĕрĕçчен çемйинче çуралнă. Вырăс. 1919 çултанпа РКП(б)/ВКП(б)/ССКП пайташĕ.

1903 çулта çара чĕннĕ. Вăхăтлă хĕсметре Тинĕсçум драгун дани патши Христиана IX полкĕнче тăнă, çавăнтах там же остался на сверхсрочную. 1904—05 çулсенчи Вырăс-япун вăрçине 26-мĕш Тан касак полкĕнче çапăçнă. Çак тапхăрта Карл Маннергеймпа тĕл пулнă.

1907 çулта полкăн чи лайăх юланутçă пулнипе ăна Петербурга, Аслă кавалери офицер шкулне кĕçĕн чинсем валли пĕр çуллă курса куçарнă, 1908 çулта вĕренсе тухать. 1914 çулчен Тинĕсçум драгун полкĕнче хĕсметре. 18-мĕш Север драгун полкĕн аслă унтер-офицер хисепĕнче герман, австри тата кавказ фрончĕсен шутĕнче Пĕрремĕш Тĕнче вăрçине хутшăнать, хăюлăхшăн тăватă степенĕн Георгий хĕресĕсене тата тăватă медале тивĕç пулать.

1917 çулхи çулла Кавказ дивизипе Минска çитет, унта ăна полк комитечĕн ертӳçи тата дивизи комитечĕн ертӳçи çумĕ пулма суйланă. 1917 çулхи çурла уйăхĕнче М. В. Фрунзепе пĕрле корнилов çарĕсен эшелонĕсене Оршăра хĕçпăшаллантарнă. Октябрь революцийĕ хыççăн Тан çине, Платовская станицине таврăнать, ăна Сальск тăрăх Канашĕн ĕçтăвком комитечĕн пайташне суйлаççĕ те тăрăхăн çĕр уйрăмĕн пуçлăхĕ пулма çирĕплетеççĕ.

Граждан вăрçи

Ӳкерчĕк:КомандирыПервойКоннойармии.jpg

Пĕрремĕш Юланут Çарĕн командирĕсем РÇХÇ Хирти штабĕнче — Будённый, Егоров, Ворошилов тата урăххисем

Граждан вăрçи хыççăн Хĕрлĕ Çарти хĕсмечĕ

1921—23 çулсенче Будённый — РВК пайташĕ, кайран Çурçĕр-Кавказ çар тăрăхĕн çарпуç çумĕ. Лаша савучĕсене йĕркелесе ертсе пынă ĕçре чылай вăй хунă. Нумай çул хушши ĕçре лаша çĕнĕ ăрачĕсене — будённăй тата терек — ĕрчетсе кăларнă.

Ӗçĕсем

• Основы тактики конных соединений. — М., 1938. — 41 с.
• Первая конная на Дону. — Ростов н/Д, 1969. — 168 с.
• Пройденный путь. — М., 1959—1973. Кн. 1—3.
• Встречи с Ильичом. 2-е изд. — М., 1972. — 286 с.
• Книга о лошади: В 5 тт. (Редактор.) М., 1952—1959.

Çавăн пекех пăхăр

• Кейӳ операцийĕ (1941)
• Виçĕ хут Совет Союзĕн Паттăрĕсем

Каçăсем

	Будённый Семён Михайлович Викиампарта?

 Будённый Семён Михайлович «Патшалăх паттăрĕсем» сайтĕнче

• Фото старшего унтер-офицера Приморского драгунского полка Семёна Будённого
• Персональный сайт
• Будённый Семен Михайлович. «Пройдённый путь» в 3-х томах
• Выступление С. М. Будённого на совещании высшего руководящего состава РККА 23-31 декабря 1940
• С.Витошнев. «С. М. Будённый. Летопись.» (Биография)
• НИНА БУДЁННАЯ: «ГЕОРГИЕВСКИЕ КРЕСТЫ ПАПА НОСИЛ ДОМА»
• Фотопортреты Будённого С. М. в «Российской портретной галерее»
• Аудиозапись выступления С. М. Будённого

Раççей кун-çулĕсем

Граждан вăрçин çарпуçĕсем Хĕрлĕ çарăн çарпуçĕсем Вăрçă тата тинĕс çар ĕçĕсен наркомĕ: Л.Д. Троцкий Л. Д. Троцкий Республикăн хĕçпăшаллă вăйĕсен тĕп çарпуçĕ: И. И. Вацетис (1.09.1918 — 9.07.1919), С. С. Каменев (1919-1924)И. И. Вацетис Пур Раççей тĕп штабĕн пуçлăхĕ: Стогов Н. Н. (18.5–2.8.1918), Свечин А. А. (2.8–22.10.1918), Раттэль Н. И. (22.10.1918 г. — 10.2.1921). РВСР Уйри штабĕн пуçлăхĕ: Раттэль Н. И. (2.10–22.10 1918), Костяев Ф. В. (22.10 1918— 16.6 1919), Бонч-Бруевич М. Д. (16.6–13.7.1919), Лебедев П. П. (13.7 1919—14.2.1921). Фронт çарпуçĕсем Тухăç фрончĕ: М.А. Муравьев (13.06.1918—11.07.1918), И. И. Вацетис (11.07.1918—28.09.1918), С. С. Каменев (28.09.1918—07.07. 1919), М. В. Фрунзе (19.07.1919—15.08.1919), В. А. Ольдерогге (15.08.1919—15.01.1920) Çурçĕр фрончĕ: Д. П. Парский, Д. Н. Надёжный (26.11.1918—19.2.1919) Туркестан фрончĕ: М.В. Фрунзе (çурла, 1919 — авăн, 1920), Г.Я. Сокольников (авăн, 1920 – нарăс, 1921), В. С. Лазаревич (нарăс, 1921 – кăрлач, 1922), В.И. Шорин (кăрлач—чӳк, 1922), А. И. Корк (чӳк, 1922—1923), С. А. Пугачёв (утă, 1923 – ака, 1924), М. К. Левандовский (ака, 1924 – чӳк, 1925), К. И. Авксентьевский (1925—1927) Кăнтăр фрончĕ: П.П. Сытин, П. А. Славен (чӳк, 1918 —кăрлач, 1919), В. М. Гиттис (кăрлач —утă, 1919), В. Н. Егорьев (утă — юпа, 1919), А. И. Егоров (юпа, 1919 – кăрлач, 1920), М.В. Фрунзе Кăнтăр-Тухăç фрончĕ: В. И. Шорин (10.1919—1.1920) Кавказ фрончĕ: В. И. Шорин (1920), В. М. Гиттис (15.05.1920—29.05.1921) Анăç фрончĕ: Д. Н. Надёжный (19.02.1919—22.07.1919), В. М. Гиттис (утă, 1919 —ака, 1920), М.Н. Тухачевский (ака, 1920 — çурла, 1922) Кăнтăр-Анăç фрончĕ: А.И. Егоров Çарсен çарпуçĕсем 1-мĕш юланут çарĕ: С.М. Будённый 2-мĕш юланут çарĕ: О. И. Городовиков, Ф.К. Миронов Шурă çарсен çарпуçĕсем Тан çарĕ: П.Н. Краснов Ирĕк кăмăл çарĕ: М.В. Алексеев † | Л.Г. Корнилов † | А. И. Деникин | В. З. Май-Маевский | барон П.Н. Врангель Раççей тухăçĕнчи шурă вăйсем: А.В. Колчак † | Г.М. Семёнов | барон Р.Ф. Унгерн фон Штернберг† Халăх çарĕ: В. О. Каппель Çурçĕр çарĕ:В. В. Марушевский | Е.К. Миллер Çурçĕр-Анăç çарĕ: А. П. Родзянко | Н. Н. Юденич | П. В. Глазенап