Мускав

Википедири материал

Мускав, — Раççей патшалăхĕн тĕп хули, Раççей патшалăхĕн субъекчĕ, Мускав облаçĕн тĕп хули. Мускав юханшывĕ çинче вырнаçнă. 1147 çулта Юрий Долгорукий никĕсленĕ, 1918 çултанпа Раççейĕн тĕп хули.

Мускав 10 округран тăрать:

• Тухăç округĕ
• Анăç округĕ
• Зеленоград
• Çурçĕр округĕ
• Çурçĕр-анăç округĕ
• Çурçĕр-тухăç округĕ
• Тĕп округ
• Кăнтăр-анăç округĕ
• Кăнтăр-тухăç округĕ
• Кăнтăр округĕ

1992 çулчен Мускав районсем çине пайланнă. Халĕ округсем управăсем çине пайланаççĕ.

Мускав мэрĕ — Лужков Юрий Михайлович, 1993 çултанта ку вырăна йышăнать.

Тупмалли 1 Административлă пайланавĕ 2 Мускав вĕренӳ заведенийĕсем 3 Мускав кун-çулĕ 4 Халăхсен шучĕсем 5 Мускав вокзалĕсем, аэропорчĕсем 6 Тăванлă хуласем 7 Каçăсем 8 Вуламалли 9 Паллă çынсем 10 Çавăн пекех пăхăр

[тӳрлет] Административлă пайланавĕ

[тӳрлет] Мускав вĕренӳ заведенийĕсем

• М. В. Ломоносов ячĕллĕ Мускав патшалăх университечĕ
• Мускаври физикăпа техника институчĕ
• Н.Е. Бауман ячĕллĕ Мускав патшалăх техника университечĕ
• Мускав энергетика институчĕ
• Мускав авиаци институчĕ
• Г. В. Плеханов ячĕллĕ Раççейĕн экономика академийĕ
• Мускав инженерлă физика институчĕ
• Раççейĕн патшалăх нефтьпе газ университечĕ
• Мускав патшалăх техника университечĕ ("МАМИ")
• Мускав патшалăх ту ĕçĕсен университечĕ
• Раççейĕн патшалăх технологи университечĕ "МАТИ"
• Мускав патшалăх индустри университечĕ
• Мускав патшалăх технологи университечĕ «Станкин»
• Г. В. Плеханов ячĕллĕ Раççейĕн экономика академийĕ
• П. И. Чайковский ячĕллĕ Мускав патшалăх консерваторийĕ
• РФ Ертӳçĕлĕх çумĕнчи Финансă Академийĕ
• Патрис Лумумба ячĕллĕ Раççейĕн халăх туслăхĕн университечĕ
• Çар университечĕ (РФ Хӳтлĕх министерствин)
• А. М. Горький ячĕллĕ Литература институчĕ
• Мускав патшалăх лингвистика университечĕ
• Мускав ял хуçалăх академийĕ
• Мускав патшалăх вăрман университечĕ
• Мускав патшалăх текстиль университечĕ
• Мускав патшалăх геодезипе картографи университечĕ
• Мускав патшалăх пичет университечĕ

[тӳрлет] Мускав кун-çулĕ

[тӳрлет] Халăхсен шучĕсем

Хăйсене палăртни	Йышĕ (çын)	Процентсем
Вырăссем	8 млн. 808 пин 009	84,83%
Украинсем	253 пин 644	2,44%
Тутарсем	166 пин 083	1,6%
Эрменсем	124 пин 425	1,2%
Азербайджансем	95 пин 563	0,92%
Еврейсем	79 пин 359	0,76%
Белоруссем	59 пин 353	0,57%
Грузинсем	54 пин 387	0,52%
Чăвашсем	?	?%
Хăйсене катартман çынсем	417 пин 126	4,02%

[тӳрлет] Мускав вокзалĕсем, аэропорчĕсем

Мускав аэропорчĕсем, вокзалĕсем
Аэропортсем: Быково | Внуково | Домодедово | Остафьево | Тушино | Шереметьево Ч/ç вокзалĕсем: Белорус Кейӳ Ленинград Павăл Рига Савăл Хусан Ярослав Автовокзалсем: Щёлково

[тӳрлет] Тăванлă хуласем

Тель-Авив, Израиль Шаблон:Серби ялавĕ Белград, Серби Шаблон:Турции ялавĕ Анкара, Турци Николаев, Украина Кейӳ, Украина Бангкок, Таиланд Берлин, Германи Шаблон:Чехи ялавĕ Прага, Чехи Токио, Япони Шаблон:Ливан ялавĕ Бейрут, Ливан Подгорица, Черногори Манила, Филиппинсем

Варшава, Польша Шаблон:Флаг Польши Краков, Польша Мадрид, Испани Ереван, Армени Лондон, Аслă Британи Дюссельдорф, Германи Шаблон:Корей ялавĕ Сеул, Кăнтăр Корей Париж, Франци Шаблон:Икĕпат ялавĕ Каир, Икĕпат Шаблон:Словени ялавĕ Любляна, Словени Шаблон:Алжир ялавĕ Алжир, Алжир

Шаблон:Казахстан ялавĕ Алма-ата, Казахстан Шаблон:Казахстан ялавĕ Астана, Казахстан Чикаго, АПШ Шаблон:Иран ялавĕ Тегеран, Иран Гавана, Куба Афины, Греци Шаблон:ПАЭ ялавĕ Дубай, Объединенные Арабские Эмираты Вена, Австри Шаблон:Кипр ялавĕ Никосия, Кипр Шаблон:Албани ялавĕ Тирана, Албани

[тӳрлет] Каçăсем

• Мускав ертӳлĕхĕн сайчĕ
• Мускав фотографисем
• Мускав «Пур Раççей» хыпар-каталогра
• Мускав йĕкеленӳлĕхĕсем
• Тĕнчен литература клубĕ: Мускав çинчен

[тӳрлет] Вуламалли

• Владимир Гиляровский. Москва и москвичи (на Wikisource)
• Москва в журнале Наука и жизнь
• Окликни улицы Москвы… — история Москвы и русской речи, места в Москве.
• Старая Москва и Москва, которой нет — фотографии, истории, легенды старых москвовких кварталов и улиц.

[тӳрлет] Паллă çынсем

Мускавăн паллă çыннисем

Ячĕ	Ашшĕн ячĕ	Хушамачĕ	Пурнăç çулĕсем
Дмитрий Донской	Иванович		1350—1389
Пётр I	Алексеевич	Романов	1672—1725
Александр	Васильевич	Cуворов	1729—1800
Иван	Андреевич	Крылов	1769—1844
Александр	Сергеевич	Грибоедов	1795—1829
Александр	Сергеевич	Пушкин	1799—1837
Николай	Васильевич	Гоголь	1809—1852
Михаил	Юрьевич	Лермонтов	1814—1841
Фёдор	Михайлович	Достоевский	1821—1881
Софья	Васильевна	Ковалевская	1850—1891
Владимир	Григорьевич	Шухов	1853—1939
Антон	Павлович	Чехов	1860—1904
Михаил	Васильевич	Челноков	1862—1905
Савва	Тимофеевич	Морозов	1863—1935
Василий	Васильевич	Кандинский	1866—1944
Андрей	Николаевич	Туполев	1888—1972
Борис	Леонидович	Пастернак	1890—1960
Михаил	Афанасьевич	Булгаков	1891—1940
Марина	Ивановна	Цветаева	1892—1941
Владимир	Владимирович	Маяковский	1893—1930
Сергей	Павлович	Королёв	1907—1966
Сергей	Владимирович	Михалков	1913—2009
Андрей	Дмитриевич	Сахаров	1921—1989
Булат	Шалвович	Окуджава	1924—1997
Евгений	Павлович	Леонов	1926—1994
Евгений	Фёдорович	Светланов	1928—2002
Юрий	Васильевич	Яковлев	1928
Андрей	Арсеньевич	Тарковский	1932—1986
Андрей	Андреевич	Вознесенский	1933
Юрий	Иосифович	Визбор	1934—1984
Игорь	Всеволодович	Можейко (Кир Булычёв)	1934—2003
Юрий	Михайлович	Лужков	1936
Сергей	Сергеевич	Аверинцев	1937—2004
Андрей	Сергеевич	Михалков-Кончаловский	1937
Владимир	Семёнович	Высоцкий	1938—1980
Никита	Сергеевич	Михалков	1945
Андрей	Вадимович	Макаревич	1953
Алексей	Леонидович	Пажитнов	1956
Сергей	Михайлович	Брин	1973

[тӳрлет] Çавăн пекех пăхăр

• Кремль (Мускав)
• Мускав музейĕсем
• Мускав урамĕсем
• Населённые пункты Москвы
• Мускав фонтанĕсем
• Мускав облаçĕ
• Мускав телекуравĕ
• Мускав-Сити
• Олимпийский (спорт комплексĕ)
• Хрущёвка
• Арх Москва

Европăн тěп хулисем

Амстердам | Андорра-ла-Вьеха | Афин | Белград | Берлин | Берн | Братислава | Брӳссел | Будапешт | Бухарест | Вадуц | Валлетта | Варшава | Ватикан | Вена | Вильнюс | Дублин | Загреб | Киев | Кишинёв | Копенгаген | Лиссабон | Лондон | Любляна | Люксембург | Мадрид | Минск | Монако | Мускав | Осло | Париж | Прага | Рейкьявик | Рига | Рим | Сан-Марино | Софи | Скопье | Таллин | Тирана | Сараево | Стокгольм | Хельсинки