Чăваш Енĕн экономики

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
Перейти к навигации Перейти к поиску

Чăваш Енĕн экономики «вăтаммисемпе» аутсайдерсем хушшшинче шутланать. Кашни çын шутне РШЯ (регионри пурнăç хакĕпе танлаштарнăскер), Раççейри вăтамринчен 54% шутланать. Атăлçи федераци тăрăхĕнче кăтартусемпе начар аталаннă кӳршĕ Пензăпа Киров облаçĕсемпе, Атăл-Нухрат экономика районĕнчи Мордва тата Мари Эл республикисенчен лайăхрах пулать. Ял хуçалăх индустринче РШЯ Раççей Федерацирин вăтам кăтартăвенчен икĕ хут лайăхрах (9,4 тата 4,9% танлаштарсан), РШЯ промăçлаха 31% парать (РФ вăтамран – 33,2%).

Пĕрлехи хыпар[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Республика промăçлăхĕн тĕп отраçлĕ — машинăтаваслăх тата металлообработка:

Шупашкарта:[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Прибор тăвакан савут, Шупашкарти В. И. Чапаев ячĕллĕ ĕçлев пĕрлешĕвĕ, Электроникăпа механика савучĕ, «Контур» савут (микросваркăпа микропайка валли инструмент, алмаз инструменчĕ, видеокассетăсем тата ур.), «Текстильмаш» (тĕрт станокĕсем), Шупашкарти промăçлăх тракторĕсен савучĕ[1], ХАО НПВФ "Сварка[2], Электросила[3], агрегат савучĕ[4], цистернăсем тăвакан "Çеçпĕл" фирма, Суту-илӳ хатĕрсемтăвакан "Торгтехника", "Элинокс" ; урăх хуласенче: «Чăвашкабель»[5], Элара[6], Электроаппаратура савучĕ[7], Электроникăпа механика савучĕ[8]Шупашкарти электромеханика савучĕ[9], Электровиçев приборĕсен савучĕ «Электроприбор»[10], Пăрăх савучĕ[11], Меркурий НПК[12]

Сĕнтĕрвăррире[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Кабель савучĕ Сĕнтĕрвăрри хули;

Çĕмĕрлере[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Çĕмĕрлери ятарлă автомобильсен савучĕ (промăçлă тракторсем, ял хуçалăх машинисемпе автомобильсем валли янтă пайсем)[13][14], УАО «Çĕмĕрлери сăран-тир Фабрики».

Канашра[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Канашри автоагрегат савучĕ[15], Канашри электропогрузчиксен савучĕ[16], Канашри вакун юсав савучĕ, Канашри технологи оснасткин савучĕ[17] тата ур.

Куславкка[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Куславккари автофургонсен комбиначĕ[18] вырнаçнă.

Улатăр[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Улатăрта механика савучĕ ĕçлет.

Хими промăçлăхĕ[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Çĕнĕ Шупашкар[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Хими промăçлăхĕ аталаннă («Химпром»[19] , Çĕнĕ Шупашкар), Вăрнарти хутăш препартсен савучĕ;

Çăмăл промăçлăх:[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Атăл текстиль компанийĕ[20] («Шупашкарти мамăк-хут комбиначĕ», «Лента»[21], «Шупашкар трикотажĕ»), Шупашкарти мамăк фабрики, * УАО «Çĕнĕ Шупашкарти мамăк тĕртев фабрики „Пике“», Паха тĕрĕ[22].

Энергетика[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Атăл çинче Чăвашэнерго шутне кĕрекен Шупашкар ГЭСĕ 800 МВт (проект хăвачĕ 1404 МВт) ĕçлет (халиччен те проектри хăватне çитермен).

Çаплах, Чăвашэнерго шутне Шупашкарти ТЭЦ-2 (çитнĕ хăвачĕ 460 МВт, 1270 Гкал/сех), Çĕнĕ Шупашкарти ТЭЦ-3 (430 МВт, 1339 Гкал/сех), Шупашкарти ТЭЦ-1 (12 МВт, 260 Гкал/сех), Улатăрти ТЭЦ (40 Гкал/сех) кĕрет.

Апат-çимĕç промăçлăхĕ[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Апат-çимĕç промыçлăхĕнче "Акконд" кондитер фабрики палăрса тăрать. Шупашкарпа Вăрнарта аш-какай тирпейлекен комбинатсем ĕçлеççĕ.

«Чебоксарский» ликёрпа-водка савучĕ, Етĕрнери тата Сĕнтĕрвăрри спирт савучĕсем халь ĕçлемеççĕ.

Транспорт[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Республикăра Шупашкар аэропорчĕ[23] ĕçлет.

Чăваш Ен çĕрĕ витĕр федераци шайĕнчи М7 «Атăл» автомобиль çулĕ иртет. Çаплах, «Шупашкар—Чĕмпĕр», «Çĕрпӳ—Хусан» тата республика автоçулсем (2342 çм) пур.

ЛЭПăн «Кострома ГРЭСĕ—Чулхула—Хусан—[[Зая ГРЭСĕ] инçе магистралĕ ĕçлет.

Банксем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Чăваш Енре пысăк Раççей банксем хăвăн филиалсем уçнă : Сбербанк РФ, ВТБ, Альфа-банк, Уралсиб т.ыт. Вырăнти банксем :

Чăваш Енри банксем
Банк ячĕ Хула Актив ( млн. тенке ), 1 ака 2011 Вырăн
Чувашкредитпромбанк Шупашкар 3 881 366
Мегаполис Шупашкар 1 567 579
ОБР Шупашкар 1 271 636
Шумерлинский Çĕмĕрле 1 160 647
Бизнес для бизнеса Етĕрне 674 760

Вуламалли[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Асăрхавсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Каçăсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]