Амстердам

Амстердам (гол. Amsterdam [ˌɑmstərˈdɑm]) — Нидерландсен тĕп хули. Хула Çурçĕр Голланди çĕрĕнче, Амстел шывĕн вĕçĕнче вырнаçнă. Амстердам Çурçĕр тинĕсĕпе каналпа çыхăннă.

Тупмалли

1 Халăхĕ
2 Тавралăхĕ
- 2.1 Климат
3 Кун-çулĕ
4 Ялавĕпе гербĕ
5 Экономика
- 5.1 Финансă
- 5.2 Промăçлăхĕ
6 Транспорт
7 Ăслăх тата пĕлӳлĕх
8 Архитектура тата паллă вырăнсем
9 Паллă ентешсем
10 Тăванлă хуласем
11 Бенилюкс
12 Каçăсем

Халăхĕ [тӳрлет]

2005 çĕртме, 1 тĕлне Амстердам муниципалитет шутĕнче 741 922 çын пурăннă, хула тулашĕсемпе (хула тăрăхĕ) — 1,5 миллион çын.

Тавралăхĕ [тӳрлет]

Хула çĕрĕн лаптăкĕ — 219,07 çм² (54,09 çм² -шыв).

Климат [тӳрлет]

Кун-çулĕ [тӳрлет]

Тĕп статья: Амстердам кун-çулĕ

Amsterdam

Хулана 1275 çул тĕлĕнче никĕсленĕ. Хăй çуралнипе вăл шывран сыхланă дамбăна тивĕç пулмалла. Ячĕ те вара çав дамбпа çыхăннă (Dam — нидерланди чĕлхипе — дамба). XV ĕмĕр тĕлне Амстердам Нидерландын сутă-илӳ енĕпе пысăк хули пулса тăнă.

Сакăрвунăçуллă вăрçă вăхăтĕнче Антверпен хула-порт Испани аллине лекнĕ (1585 çул), вара унтан чылай Антверпен сутă-илӳçĕсем тата ремесленниксем, Испани инквизицинчен тарнă темĕн чухлĕ еврей Амстердам хулине пырса ларнă.

Ялавĕпе гербĕ [тӳрлет]

Амстердам гербĕ

Экономика [тӳрлет]

Финансă [тӳрлет]

Зёйдас — Амстердамăн финансă районĕ.

Промăçлăхĕ [тӳрлет]

Транспорт [тӳрлет]

Этем пĕрлĕхĕн транспорчĕ [тӳрлет]

Амстердам трамвайĕ

Разводной мост

Автотранспорт [тӳрлет]

Хула витĕр A1, A2, A4, A6, A7, A8, A9 тата A10 автоçулсем хывнă:

A1: Амстердам — Хилверсюм — Амерсфорт — Апелдорн — Девентер — Хенгело — Германи
A2: Амстердам — Утрехт — Хертогенбос — Эйндховен — Верт — Гелен — Маастрихт — граница с Бельгией у Визе
A4: Амстердам — Схипхол (аэропорт) — Лейден — Гаага — Делфт
А6: Амстердам — Алмере — Лелистад — Эммелорд — Яуре
А7: Амстердам — Занстад — Пюрмеренд — Хорн — Мидденмер — Афслёйтдейк — Снек — Яуре — Херенвен — Драхтен — Гронинген — Ниусханс — Германи
А8: Амстердам — Занстад
А9: соединена с А1 — Амстелвен — Харлем — Бевервейк — Алкмар
А10: Амстердам унки

Сывлăш транспорчĕ [тӳрлет]

Ăслăх тата пĕлӳлĕх [тӳрлет]

NEMO музейĕ çĕрле.

Архитектура тата паллă вырăнсем [тӳрлет]

Дам лапамĕнчи патша керменĕ

Амстердамри хăй майлă архитектурлă каналсем, кĕперсем тата çуртсем

Дамрак урамĕ

Таса Микула чиркĕвĕ

Вак укçа турулĕ

Паллă ентешсем [тӳрлет]

Рембрандт Харменс ван Рейн (1606—1669) — нидерланд сăнарçи, гравёр, çутă-ĕмĕлкен аслă ăсти, голланд сăнар ĕçĕн «ылтăн ĕмĕрĕнчи» чаплă ĕçченĕ.
Гузье Недерхорст (1969—2004) — нидерланд артисчĕ, юрăç тата ача-пăча çыравçи.