Сталин Иосиф Виссарионович

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал

Иосиф Виссарионович Сталин (паспортри хушамачĕ — Джугашвили, груз. იოსებ ჯუღაშვილი - იოსებ ჯუღაშვილი), раштав, 21, 1879, Гори, Грузи, Раççей империйĕпуш, 5 1953 ç., Кунцево, Мускав облаçĕ, СССР) — совет патшалăх ĕçченĕ, политик тата çарпуçĕ.

Кун-çулĕ[тӳрлет]

И. В. Сталин çуралнă пӳрт. Гори, Грузи

Ачалăхĕпе яшлăхĕ[тӳрлет]

Ачалăх[тӳрлет]

Иосиф Сталин грузин çемьинче, хăш çăлкуçсенче осетин çемьинче çуралнă.[~ 1] . Ашшĕ — Виссарион Иванович Джугашвили — профессипе атăçă, каярахпа — Адельханов фабрикантăн атă-пушмак фабрикинчи ĕçтешĕ[1] . Амăшĕ — Екатерина Георгиевна Джугашвили (хĕр чухнехи — Геладзе) — Гамбареули чӳркӳ ялĕнчи Геладзе крепоçлă çĕр ĕçтешĕн хĕрĕ пулнă.

Пĕлӳлĕх. Революци ĕçлĕхне кĕни[тӳрлет]

Тĕплĕнрех çаплах пăхăр: Тифлисри чиркӳ семинарийĕ
Сосо́ Джугашвили — Тифлисри чиркӳ семинаринче вĕренкенĕ (1894)
По Священной истории Ветхого Завета — (5)
По Священной истории Нового Завета — (5)
По Православному катехизису — (5)
Изъяснению богослужения с церковным уставом — (5)
Языкам:
русскому с церковнославянским — (5)
греческому — (4) очень хорошо
грузинскому — (5) отлично
Арифметике — (4) очень хорошо
Географи — (5)
Чистописанию — (5)
Церковному пению:
русскому — (5)
и грузинскому — (5)

Революци ĕçлĕхĕ[тӳрлет]

Коба, марксист кĕтесĕн пайташĕ (1902)
Сталин пайăр ĕçĕ жандарм управленинче Баку (1910)

Революциччен[тӳрлет]

Раççейри граждан вăрçи[тӳрлет]

1918, Царицын фрончĕ

Царицын хӳтĕлевĕ[тӳрлет]

Тĕп статья: Царицын хӳтĕлевĕ
1918, Царицын фрончĕ

1920-мĕш çулсем[тӳрлет]

1930-мĕш çулсем[тӳрлет]

Вăрçă хыççăн[тӳрлет]

Атом бомбине туни[тӳрлет]

Потсдам конференцийĕ

Сталин тата метро[тӳрлет]

Сталин тата СССР-ти аслă пĕлӳлĕх[тӳрлет]

Сталин вилĕмĕ[тӳрлет]

Чысĕсем[тӳрлет]

кавалер:

Сталин пирки астăвăм[тӳрлет]

Музейсем[тӳрлет]

Тĕп статья: Сталин музейĕсем


И. В. Сталин çуралнă çурт-музей (Гори, Грузи)

Сталин палăкĕсем[тӳрлет]

Тĕп статья: Сталин палăкĕсем


Сталин ятне панăскерсем[тӳрлет]


СССР хулисем:

СССР тулашĕнчи хуласем:

Урăх объектсем:

  • Сталин ту тăрри — Памирăн тăрри, Таджикистанри тата СССРти чи çӳллĕ вырăн (7495 м) и. 1928 çулта тупнă. Пĕрремĕш ятне 1932 çулта туяннă. 19321962 çç. Сталин ту тăрри, 19621998 — Коммунизм ту тăрри (халĕ Исмаил Самани ту тăрри).

Асăрхавсем[тӳрлет]

  1. ^ Тепĕр версипе, Джугашвили — грузин хушамачĕ мар, осетин хушамачĕ. Сталинăн ар йĕрĕпе осетин асаттисем пулнă темелле хыпара С. Кравченко и Н. Максимова «Зри в корни» (журнал «Русский Newsweek») статьинче кăтартнă; унта Сталин мăнукĕ — театр режиссёрĕ А. В. БурдонскийДНК тĕсĕхне пама килĕшни пирки çырнă. Вара, Иосиф Виссарионовичăн ДНК молекули G2 гаплоушкăна кĕрет, имĕш. РМĂА ăслăлăх медицинăпа генетика центрĕн этем популяци генетики лабораторин ĕçтешĕ Олег Балановский çакна çирĕплетет: «Çак гаплоушкăн çыннисем, Индире е Пакистанра 14 300 çул маларах çуралнă та 12 500 çул маларах Вăта Азиире, Европăра тата Вăтам Хĕвел тухăçа çити саралнă. Малтан СССР пулнă территорире çак гаплоушкăнăн çыннисем Çурçĕр Арамаçире те, Грузире те пурăнаççĕ. Çапах та, хăш хыпарсемпе, çак гаплоушкăн ытларах осетин халăхĕнче тупăнать». Сталин çемьи осетин халăхĕнчен тухнине раççей историкĕ А. В. Островский (Островский А. В. Кто стоял за спиной Сталина?. — М.: Издательский дом «Нева», 2002. — 638 с. — ISBN 9785765417713) тĕпчет. Семинаринче Иосиф Джугашвилипе пĕр класра вĕреннĕ И. Иремашвили хăйĕн 1932 çулта Германире Verfasser издательствинче нимĕçле пичетленĕ «Сталин и трагедия Грузии» кĕнекинче Сталин ашшĕ Бесо Иванович Джугашвили «наци тымарĕпе осетин» тесе çирĕплетет

Каçăсем[тӳрлет]

StalinaNaVas.NET
Иосиф Виссарионович Сталин и его время. Коллекция книг

Hero of the Soviet Union medal.png  Сталин Иосиф Виссарионович «Патшалăх паттăрĕсем» сайтĕнче

Сталинăн тапăчĕсем тата ĕçĕсем[тӳрлет]

Çăлкусем[тӳрлет]

Ăслăлăх публикацисем[тӳрлет]

Видео- тата аудиоматериалсем[тӳрлет]

Кинохроника
Сасă çырăвĕсем
Калаçусем

Публицистика[тӳрлет]

Шаблон:Link FA

Шаблон:Link FA Шаблон:Link FA Шаблон:Link FA Шаблон:Link FA Шаблон:Link GA