Нухайсем

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
Нухайсем
Хальхи вырнаçăвĕ тата йышĕ

Пурĕпе: 130 000 яхăн (хаклав)
Раççей ФедерацийĕFlag of Russia.svg Раççей Федерацийĕ:  103 660 (2010 ç. халăха çырни)[1][2]

РумыниFlag of Romania.svg Румыни: 10 700[8]

БолгариFlag of Bulgaria.svg Болгари: 500

КазахстанFlag of Kazakhstan.svg Казахстан: 425

УкраинаFlag of Ukraine.svg Украина: 385 (2001 ç. халăха çырни)[9]

УзбекистанFlag of Uzbekistan.svg Узбекистан: 200
Археологи культури «Евразин çеçенхир тăрăхĕнче» выльăха ĕрчетекен культурăсем
Чĕлхе нухай
Тĕн

ислам суннит тĕллĕ

  • Дагестан тата Чечня республикисем:
    • Караногайлар (Караногайсем)
    • Таркушылар (Таркинсем)
    • Яксайшылар (Яксаевсем)
    • Костекшилер (Костековсем)
    • Сулакшылар (Сулаксем)
  • Карачай-Черкес республики тата Ставрополь Енĕн Кочубей районĕ:
    • Къобаншылар (Кубаньрисем)
  • Аçтăрхан облаçĕ:
    • Эдил-шидер (Атăлсем) е Аштарханшылар (Аçтăрхансем):
  • Ставрополь Енĕн Нефтекумск тата Çеçенхир районĕсем:
    • Ашыкулакшылар (Ачикулаксем):
      • Ембойлуксем
      • Етишкульсем
      • Етисансем
  • Ставрополь Енĕн Минераллă Шыв районĕ:
    • Куьми е Бештавшылар (Кумскрисем е Пятигорскрисем)
Расă тĕсĕ европеоид тата кăнтăрçĕпĕр[10]
Кĕрет 

Алтай çемьи

 Тĕрĕк турачĕ
Кăпчак группи
Нухай кĕçĕн группи
Тăванла халăхсем каракалпаксем, казахсем, карачайсем, крым тутарĕсем
XVI ĕмĕрĕн вĕçĕнче Нухай Уртин территорийĕ
Учебный атлас «Die Mongolischen Reiche ums Jahr 1300», составитель И. Г. Дройзен[11]

Нухайсем (тăван ячĕ ногъай) — Çурçĕр Кавказри тĕрĕк чĕлхиллĕ халăх[12].

Тĕрĕк чĕлхисен кăпчак ушкăнне (кăпчак-нухай кĕçĕн ушкăнĕ) кĕрекен нухай чĕлхипе калаçаççĕ. Литература чĕлхине каранухай диалекчĕн тата нухай пуплевĕн никĕсĕпе хатĕрленĕ. Çырулăхне XVIII ĕмĕртен пуçласа 1928 çулчен арап графикĕпе тытса пынă, 1928—1938 çç. — латин графикипе. 1938 çултанпа кириллицăпа усă кураççĕ.

Халăх йышĕ[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Пĕтĕмпе 95 пин çын пурăнать:

Чĕлхе[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Тĕн[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Паллă нухайсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Нухай пĕрлешĕвĕсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

  • "Бирлик" Дагестанри нухай организаци ( Дагестанская региональная общественная организация "Бирлик" ).

Вуламалли[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Асăрхавсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

  1. ^ Официальный сайт Всероссийской переписи населения 2010 года. Информационные материалы об окончательных итогах Всероссийской переписи населения 2010 года
  2. ^ Всероссийская перепись населения 2010. Национальный состав населения РФ 2010
  3. ^ 1, 2, 3, 4, 5, 6 тата 7 2010 Национальный состав регионов России
  4. ^ 1, 2, 3, 4, 5 тата 6 Перепись 2010 года. Дагстат. Том 3
  5. ^ Том 3 книга 1 "Национальный состав и владение языками, гражданство"; таблица 4 "Национальный состав населения Ставропольского края по городским округам, муниципальным районам, городским населённым пунктам, сельским населённым пунктам с численностью населения 3000 человек и более".
  6. ^ 1 тата 2 Территориальный орган Федеральной службы государственной статистики по Карачаево-Черкесской Республике. Итоги Всероссийской переписи населения 2010 года по Карачаево-Черкесской Республике. ТОМ 3: Национальный состав и владение языками, гражданство. — Черкесск. — 2013.
  7. ^ Этносостав населения Чечни. 2002
  8. ^ Joshua Project
  9. ^ Всеукраїнський перепис населення 2001. Русская версия. Результаты. Национальность и родной язык.
  10. ^ Материалы по изучению историко-культурного наследия Северного Кавказа. Выпуск IV: Антропология ногайцев. – ИА РАН. М.: Памятники исторической мысли. Ч.II. Антропология современных ногайцев
  11. ^ Plate 79 from Professor G. Droysens Allgemeiner Historischer Handatlas by R. Andree
  12. ^ James Minahan {{{пуçелĕк}}}. — Greenwood Publishing Group, 2000. — С. 493–494. — ISBN 978-0313309847

Каçăсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]