Дагестан Республики

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
(Дагестан çинчен куçарнă)
Перейти к навигации Перейти к поиску
Дагестан Республики
Дагъистан Республика Республика Дагестан
Flag of Dagestan.svg Coat of Arms of Dagestan.svg
Дагестан Республикин ялавĕ Дагестан Республикин гербĕ
Дагестан Республики Раççей карти çинче
Тĕп хули Махачкала
Лаптăкĕ

- Пĕтĕмпе
- шыв пайĕн %.

55

50 300 км²
кăштах кăна

Халăх йышĕ

- Пĕтĕмпе
- Йышлăх

22

2 576 531 патнелле(2002)
51,2/км² патнелле

Федераци тăрăхĕ Çурçĕр Кавказ Федераци Тăрăхĕ
Экономика регионĕ Çурçĕр Кавказ
Регион номерĕ 05
Патшалăх чĕлхисем вырăс
Президент Магомедали Магомедов
Правительство председателĕ Атай Алиев
'
Гимн Дагестан Республикин гимнĕ
Вăхăт тăрăхĕ ГВ +0300
Dagestan.png

Дагестан Республики, — Раççейре вырнаçнă, Кăнтăр Федераци тăрăхĕнчи республика. Тĕп хула — Махачкала. Республикăна 1921 çулта никĕсленĕ (кăрлач 20) — ДагАССР.

Тавралăхĕ[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Дагестан Республики Каспи тинĕсĕпе юнашар вырнаçнă. Республикăн кантăр енчи кӳрши Азербайджан, кăнтăр-хĕвеланăç енче Грузи, хĕвеланăç енче Чечен Республики, çурçĕр-хĕвеланăç енче Ставрополь Ен, çурçĕр енче Калмăк Республики вырнаçнă.

Республика варрипе Терек юханшывĕ юхать.

Республика тытăмĕ[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Республика 39 районран тытăнса тăрать:

Хуласем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Халăх йышĕ[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Дагестанра чиллайях халăх ялта пурăнать — 57,2 %, хулара — 42,8 %.Дагестан — нумай халăхлă ен.

Вăлсем виççĕ чĕлхин Çемьесене кĕреççĕ:

Шултра халăхсем (пĕр процент ытларахисем) 2002 çул:

халăхсем çинсем %
Аварсем 758 438 29,44 %
Даргинсем 425 526 16,52 %
Кумăксем 365 804 14,20 %
Лезгинсем 336 698 13,07 %
Лаксем 139 732 5,42 %
Вырăссем 120 875 4,69 %
Азербайджансем 111 656 4,33 %
Табасарансем 110 152 4,28 %
Чеченсем 87 867 3,41 %
Ногайсем 38 168 1,48 %

Республикин Пуçлăхĕ[тӳрлет | кодне тӳрлет]

2006 çултан Республикăра Президент статусна никĕсленĕ.

  • 20 нарăс 2006 — 20 нарăс 2010 Муху Гимбатович Алиев (авар наци);
  • 20 нарăс 2010 çултан — Магомедсалам Магомедалиевич Магомедов (даргин наци).

Канăç Вырăнĕсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

  • Чĕрелми пылчăксем: Каспийск, Курорт Каякент;
  • Курортсем: Каякент, Талги, Карабудахкент, Берикей, Ахты;
  • Турбазăсем: "Терменлик" (Буйнакск), "Радде" (Гуниб), "Дербент", "Чайка" (Дербент), "Прибой" (Избербаш);
  • Çутçанталăкĕн тĕленес вырăнĕ: "Сарихум" ("Сарă Хăйăрсем") — Европари чи пысăк дюна- 251 м.

Çутçанталăк сыхлăхĕ[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Дагестанри "Питĕ сыхлавлă çĕрĕсем":

  • Заповедник "Дагестанский" — 21 пин га (Кумторкала районĕ);
  • Заказниксем:
    • "Аграханский" — 39 пин га (Аграхан çурутравĕ. Бабаюрт районĕ);
    • "Тляратинский" е "Гутонский" — 83.5 пин га;
    • "Самурский" — 11.2 пин га (Самур айлăмĕ);
    • "Сăртлă ботаник сачĕ" — 30 пин га (Гуниб сали);
    • "Дендролог паркĕ" — 40 пин га (Махачкала).

Асăрхавсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Вуламалли[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Каçăсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]