Элшел (ял)

Элшел Ялав Герб Патшалăх РаççейРаççей Федераци субъекчĕ ТутарстанТутарстан Муниципаллă район Пăва Ял тăрăхĕ Элшел Координатсем 54°45′12″ с. ш. 48°16′55″ в. д. Наци йышĕ чăвашсем Конфесси йышĕ православсем Вăхăт тăрăхĕ UTC+4 Автомобиль кочĕ 16, 116, 716 ОКАТО кочĕ

Элшел — Тутарстанăн Пăва районĕнчи Сĕвен сулахай çыранĕ хĕрринче вырнаçнă чăваш ялĕ. Çак ял Тăхăръял таврашĕнчи ялĕсем хушшинче хăйне евĕрлĕ шĕкĕрĕ пулать. Ялта СХПК правленийĕ, шкул, фельдшер пункчĕ, клуб, почта, чиркӳ, ача сачĕ, музей, ял вулавăшĕпекарня пур. Пăваран 25 çухрăмра вырнаçнă. Яла газпа водопровод кĕртнĕ.

Истори

1667 çулхи пĕр документ çинче Элшел ялĕнчи Бориско Юркина, Бузайко Альшеева, Бахтуганко Байчурина асăннă.

Этимологи

Элшел ялĕнчен инçех мар çав ятлах авалхи атăлçи пăлхарсен хули пулнă.

Халăхра упранса юлнă хайлавсенче çапла каланă:

«Пирĕн асаттесем кунта пысăк хуларан куçса килнĕ. Хули Сĕве хĕрринче пулнă. Ăна та Элшел тенĕ. Анчах та çав хулана тăшмансем çунтарса янă…»

Вуламалли

• Акивер, Х. Пăвапа Элшел хутлăхĕ / Х. Акивер // Тăван Атăл. – 1973. – № 12. – С. 27–37
• Тимофеев Г. Т. Тăхăръял. – Шупашкар, 1972. (Çавах 2002-мĕш çулта тепĕр кăларăмпа тухнă: Тимофеев Г.Т. Тӑхӑрьял : этнографи тӗрленчӗкӗсем, халӑх сӑмахлӑхӗ, ҫырса пынисем, ҫырусемпе асаилӳсем 2021 ҫулхи Авӑн уйӑхӗн 17-мӗшӗнче архивланӑ. / Г. Т. Тимофеев ; [Чӑваш патшалӑх гуманитари ӑслӑлӑхӗсен институчӗ. - 1-мӗш кӑларӑма А. В. Васильев (Васан) пухса хатӗрленӗ, 2-мӗш кӑларӑма В. П. Станьял хушусемпе тӳрлетӳсем кӗртнӗ]. - Шупашкар : Чӑваш кӗнеке изд-ви, 2002. - 431 с. – (Девятиселье).)
• Дворов, Николай. Тăхăрьял юрри. Сăвă.
• Элли Илле. Тăхăрьялта миçе ял? // Хыпар (хаçат), 61№, 2011, ака, 7.
• Чепунов, Р.Т. Г.Тимофеевăн «Тăхăръял» алçырăвĕ çинчен / Р. Чепунов // Тăван Атăл. – 1961. – № 1. – С.89–92.
• Ухли В. В окрестностях Тыхыръяла / / Знамя. Буинск, Татария. 1964. — 24 янв.; Ялав. — 1976. — Мартан 16-мёшё.
• Ашкеров, Валерий. Тăхăрьял мухтавĕ (легенда). Сăвă.
• Кури Вантер, "Чăваш халăхĕн историйĕ", Шупашкар, "Ялав" библиотеки, 1990;
• Н.Спасский, «Очерки по родиноведению», Хусан, 1912;
• В.Ф. Каховский, А.П.Смирнов, «Городище Хулаш и памятники средневековья Чувашского Поволжья», Шупашкар, 1972;
• Смирнов А.П., «Волжские булгары»;
• Юхма Мишши, «Авалхи чăвашсем», Шупашкар, 1996.
• Научный отчет по проекту "Чуваши Приволжского округа". Чебоксары, 2002. 192 с. 2016 ҫулхи Пуш уйӑхӗн 5-мӗшӗнче архивланӑ.

Паллă çынсем

• Ашкеров Валериан Антипович - căвăç.
• Дворов Николай Михайлович - çыравçă.
• Дедушкин Николай Степанович - литератор.
• Дедушкин В.А.
• Афанасьев Е.И. - ăсчах.
• Зимин Николай Трофимович - căвăç