Дагестан Республики

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
Дагестан Республики
Дагъистаналъул Жумх1урият Республика Дагестан
Dagestani flag.png Coat of Arms of Dagestan.svg
Дагестан Республикин ялавĕ Дагестан Республикин гербĕ
Дагестан Республики Раççей карти çинче
Тĕп хули Махачкала
Лаптăкĕ

- Пĕтĕмпе
- шыв пайĕн %.

55

50 300 км²
кăштах кăна

Халăх йышĕ

- Пĕтĕмпе
- Йышлăх

22

2 576 531 патнелле(2002)
51,2/км² патнелле

Федераци тăрăхĕ Çурçĕр Кавказ Федераци Тăрăхĕ
Экономика регионĕ Çурçĕр Кавказ
Регион номерĕ 05
Патшалăх чĕлхисем вырăс
Президент Магомедали Магомедов
Правительство председателĕ Атай Алиев
'
Гимн Дагестан Республикин гимнĕ
Вăхăт тăрăхĕ ГВ +0300
Dagestan.png

Дагестан Республики, — Раççейре вырнаçнă, Кăнтăр Федераци тăрăхĕнчи республика. Тĕп хула — Махачкала. Республикăна 1921 çулта никĕсленĕ (кăрлач 20)- ДагАССР.

Тавралăхĕ[тӳрлет]

Дагестан Республики Каспи тинĕсĕпе юнашар вырнаçнă. Республикăн кантăр енчи кӳрши Азербайджан, кăнтăр-хĕвеланăç енче Грузи, хĕвеланăç енче Чечен Республики, çурçĕр-хĕвеланăç енче Ставрополь Ен, çурçĕр енче Калмăк Республики вырнаçнă.

Республика варрипе Терек юханшывĕ юхать.

Республика тытăмĕ[тӳрлет]

Республика 39 районран тытăнса тăрать:

Хуласем[тӳрлет]

Халăх йышĕ[тӳрлет]

Дагестанра чиллайях халăх ялта пурăнать - 57,2 %, хулара - 42,8 %.Дагестан - нумай халăхлă ен. Вăлсем виççĕ чĕлхин Çемьесене кĕреççĕ:

Шултра халăхсем (пĕр процент ытларахисем)2002 çул :

халăхсем çинсем  %
Аварсем 758 438 29,44 %
Даргинсем 425 526 16,52 %
Кумăксем 365 804 14,20 %
Лезгинсем 336 698 13,07 %
Лаксем 139 732 5,42 %
Вырăссем 120 875 4,69 %
Азербайджансем 111 656 4,33 %
Табасарансем 110 152 4,28 %
Чеченсем 87 867 3,41 %
Ногайсем 38 168 1,48 %

Республикин Пуçлăхĕ[тӳрлет]

2006 çултан Республикăра Президент статусна никĕсленĕ.

  • 20 нарăс 2006 - 20 нарăс 2010 Муху Гимбатович Алиев (авар наци);
  • 20 нарăс 2010 çултан - Магомедсалам Магомедалиевич Магомедов (даргин наци).

Канăç Вырăнĕсем[тӳрлет]

  • Чĕрелми пылчăксем: Каспийск, Курорт Каякент;
  • Курортсем: Каякент, Талги, Карабудахкент, Берикей, Ахты;
  • Турбазăсем: "Терменлик" (Буйнакск), "Радде" (Гуниб), "Дербент", "Чайка" (Дербент), "Прибой" (Избербаш);
  • Çутçанталăкĕн тĕленес вырăнĕ: "Сарихум" ("Сарă Хăйăрсем") - Европари чи пысăк дюна- 251 м.

Çутçанталăк сыхлăхĕ[тӳрлет]

Дагестанри "Питĕ сыхлавлă çĕрĕсем":

  • Заповедник "Дагестанский" - 21 пин га (Кумторкала районĕ) ;
  • Заказниксем:
    • "Аграханский" - 39 пин га (Аграхан çурутравĕ. Бабаюрт районĕ) ;
    • "Тляратинский" е "Гутонский" - 83.5 пин га;
    • "Самурский" - 11.2 пин га (Самур айлăмĕ)
    • "Сăртлă ботаник сачĕ" - 30 пин га (Гуниб сали);
    • "Дендролог паркĕ" - 40 пин га (Махачкала).

Асăрхавсем[тӳрлет]

Вуламалли[тӳрлет]

Каçăсем[тӳрлет]