Атăл

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
Атăл
Атăл Чĕмпĕр патĕнче
Атăл Чĕмпĕр патĕнче
Пахалăхĕ
Вăрăммăш 3530 çм
Бассейн лаптăкĕ 1 361 000 çм²
Бассейн Каспи тинĕсĕ
Шыв тăкакĕ 0,07 м³/с (Волгоград патĕнче)
Шыв пуçламăшĕ Валдай сăртлăхĕ
 • Çӳллĕш 228 м
 • Координатсем 57°15′04″ с. ш. 32°28′25″ в. д. / 57.251111° с. ш. 32.473611° в. д. (G)
Шыв вăрри Каспи тинĕсĕ
 • Вырнаçăвĕ Волговерховье ял, Осташково районĕ, Тĕвер облаçĕ)
 • Çӳллĕш -28 м
 • Координатсем Координатсем: 46°43′56″ с. ш. 47°50′47″ в. д. / 46.732222° с. ш. 47.846389° в. д. (G)46°43′56″ с. ш. 47°50′47″ в. д. / 46.732222° с. ш. 47.846389° в. д. (G)
Вырнаçăвĕ
Атăл бассейнĕ
Атăл бассейнĕ
Патшалăх Раççей, Казахстан
Атăл Викиампарта

Атăл (çармăсла Юл, тут. Идел, выр. Волга, ирçе Рав, вт.-слав. Вльга) — Европăн хĕвелтухăç енче вырнаçнă юханшыв, Раççей патшалăхĕ тăрăх юхать.

Тупмалли

[тӳрлет] Тавралăхĕ

Валдай çӳллĕшĕнче пуçланса Каспи тинĕсне юхса кĕреть. Европăра чи пысăк юханшыв шутланать. Тăршшĕ 3 530 çухрăм (шывуправĕсем туса хуриччен 3 690 çухрăм). Шыв-çĕрĕн лаптăкĕ 1 360 пин çм² çитет.

[тӳрлет] Атăл юпписем

Атăл çийĕ, NASA спутникĕнчен сăнасан. Вăтам тата Анат Атăлçи хулисем курăнаççĕ.

Атăла пурĕпе 200 пĕчĕкрех шыв юхса кĕрет. Чи пысăккисем Селижаровка, Тверца, Молога, Шексна, Унжа, Ока, Сăр, Ветлуга, Сĕве, Чулман Атăл, Самар, Мăн Иргиз, Еруслан, Ахтупа.

[тӳрлет] Шыв пуçламăшĕ

[тӳрлет] Вăтам Атăл

[тӳрлет] Анат Атăл

[тӳрлет] Юханшывăн кун-çулĕ

Атăл çинче нумай шывуправĕсем пĕвелесе электроэнерги хăватлăхне кăларакан станцисем чылай туса лартнă. Вăтам ĕмĕрсенче юханшыва Итиль е Этель, ĕлĕкхи чăвашсем, хасарсем "Атăл" (вĕсен тĕп хули те Атăл ятлă пулнă) тенĕ. Аваллăхра (хальхи эрăн I ĕмĕрĕсем) Ра тесе палăртнă.

Степан Разин перси еликне Атăла пăрахать.

[тӳрлет] Этимологи

Юханшывăн "Атăл" ячĕ авахи хун-пăлхарсен Атăл Юхан-шыв çырма тенине пĕлтерет. Вырăссем тата Европăра (тĕнчере те) юханшыва "Волга" теççĕ, çак сăмах вара çармăссен "çутă" тени пулать.

Пăлхар (болгар е булгар) этнонимĕпе çыхăннă географи палăртăвĕсем (топонимсемпе гидронимсем) Çĕр çинче чылай.

[тӳрлет] Юханшывпа çыхăннă хуçалăх ĕçĕсем

[тӳрлет] Юханшывпа çыхăннă ӳнер ĕçсем

[тӳрлет] Çавăн пекех пăхăр

[тӳрлет] Вуламалли

  • Рыбаков Б. А. Геродотова Скифия. М., 1979.

[тӳрлет] Каçăсем

Шаблон:Чăваш Ен юханшывĕсем Шаблон:Атăл урлă каçăсем

Атăл çинчи шывуправсем
Тури Атăл | Иваньково | Углич | Рыбинск | Чулхула | Шупашкар | Куйбышев | Сарă ту шывупарвĕСарă ту | Волгоград |
Ман хатĕрсем
Пространства имён

Варианты
Пурĕ пăхнă
Действия
Меню
Хутшăнасси
Ĕç хатĕрĕсем
Урăх чĕлхесем