Атăл
Википедири материал
[[{{{1}}} (юханшыв)|{{{1}}} юханшыв]]
Атăл (çармăсла Юл, тут. Идел, выр. Волга, ирçе Рав, Шаблон:Lang-cu) — Европăн хěвелтухăç енче вырнаçнă юханшыв, Раççей патшалăхĕ тăрăх юхать.
Тупмалли |
[тӳрлет] Тавралăхĕ
Валдай çӳллĕшĕнче пуçланса Каспи тинĕсне юхса кěреть. Европăра чи пысăк юханшыв шутланать. Тăршшě 3 530 çухрăм (шывуправĕсем туса хуриччен 3 690 çухрăм). Шыв-çĕрĕн лаптăкě 1 360 пин çм² çитет.
[тӳрлет] Атăл юпписем
Атăла пурĕпе 200 пĕчĕкрех шыв юхса кĕрет. Чи пысăккисем Селижаровка, Тверца (юханшыв)Тверца, Молога, Шексна, Унжа, Ока, Сăр, Ветлуга, Сĕве, Чулман Атăл, Самар, Мăн Иргиз, Еруслан, Ахтупа.
[тӳрлет] =Шыв пуçĕ
[тӳрлет] Вăтам Атăл
[тӳрлет] Анат Атăл
[тӳрлет] Юханшывăн кун-çулĕ
Атăл çинче нумай шывуправĕсем пĕвелесе электроэнерги хăватлăхне кăларакан станцисем чылай туса лартнă. Вăтам ĕмĕрсенче юханшыва Итиль е Этель, ĕлĕкхи чăвашсем, хасарсем "Атăл" (вĕсен тĕп хули те Атăл ятлă пулнă) тенĕ. Аваллăхра (хальхи эрăн I ĕмĕрĕсем) Ра тесе палăртнă.
[тӳрлет] Этимологи
Юханшывăн "Атăл" ячĕ авахи хун-пăлхарсен Атăл Юхан-шыв çырма тенине пĕлтерет. Вырăссем тата Европăра (тĕнчере те) юханшыва "Волга" теççĕ, çак сăмах вара çармăссен "çутă" тени пулать.
Пăлхар (болгар е булгар) этнонимĕпе çыхăннă географи палăртăвĕсем (топонимсемпе гидронимсем) Çĕр çинче чылай.
[тӳрлет] Юханшывпа çыхăннă хуçалăх ĕçĕсем
[тӳрлет] Çавăн пекех пăхăр
[тӳрлет] Вуламалли
- Рыбаков Б. А. Геродотова Скифия. М., 1979.
[тӳрлет] Каçăсем
 |
АтăлВикискладра? |
|---|
- Пăлхар этнонимĕ
- Музей речного флота Волжской Государственной Академии инженеров водного транспорта
- Атăл: фотографисем, карттăсем, çулçурев кăтартуçисем
- Деревня Завирье на Волге. Фотографии Волги местных жителей
- Атăлта пиранья пуллине тытнă
- Атăл пулăçсемшĕн
 |
Ку статьяна çырса пĕтермелле, е анлăрах ăнлантарса памалла. Эсир тӳрлетсе, хушса ăна çырса пĕтермешкĕн пулăшма пултаратăр |
| Раççей юханшывĕсем | |
|---|---|
| Атăл (Ока, Чулман Атăл) | Тан | Урал | Печора (Уса) | Обь (Иртыш (Ишим, Тобол (Тура)), Кеть, Бия, Катунь)
Енисей (Ангара, Подкаменная Тунгуска, Нижняя Тунгуска) | Лена (Вилюй (Марха), Алдан (Амга), Олёкма, Витим) | Индигирка Колыма (Омолон, Большой Анюй, Малый Анюй) | Амур (Шилка (Ингода, Онон), Аргунь, Зея, Бурея) |
Шаблон:Чăваш Ен юханшывĕсем Шаблон:Атăл урлă каçăсем
| Атăл çинчи шывуправсем |
|---|
| Тури Атăл | Иваньково | Углич | Рыбинск | Чулхула | Шупашкар | Куйбышев | Сарă ту шывупарвĕСарă ту | Волгоград | |
