Контент патне куҫ

Ненец автономиллĕ тăрăхĕ

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
Ку терминăн урăх пĕлтерĕшсем пур, НАТ пăхăр.

Ненец автономи тăрăхĕ
выр. Ненецкий автономный округ
нен. Ненецие" автономной округ’

Ненец автономи тăрăхĕн Ялавӗ Ненец автономи тăрăхĕн гербӗ
Тĕп хули Нарьян-Мар
Лаптăкĕ

- Пĕтĕмпе
- шыв пайĕн %.

20

176 810 км²

Халăх йышĕ

- Пĕтĕмпе
- Йышлăх

85

41 383 çын çын патнелле (2023)
0,23 çын çын/км² патнелле

Федераци тăрăхĕ Çурçĕр-Анăç федераци тăрăхĕ
Экономика регионĕ Çурçĕр экономика районĕ
Регион номерĕ 83
Патшалăх чĕлхисем Ненец чĕлхи, Вырăс чĕлхи
Губернатор Бездудный Юрий Васильевич
Тăрăх депутатсен канашĕн председателĕ Лутовинов Александр Ильич
Гимн Ненец автономи тăрăхĕн гимнĕ
Вăхăт тăрăхĕ ГВ +03:00
РФ банкĕн 10 рубль номиналлă астăвам монета (2010)

Не́нец автоно́ми тăрăхĕ (нен. Ненэцие" автономной округ’, выр. Ненецкий автономный округ) — Раççей Федерацин субъекчĕ[1][2]. Архангельск облаçĕн Уставĕпе килĕшӳллĕ, çаплах Архангельск облаçне кĕрет, çав вăхăтрах Раççей Федерацин субъекчĕ тата облаç йышĕнчи пайĕ шутланать[3]. Раççей Федерацинче чи сахал йышлă регион.

Ненец автономи тăрăхĕн уставĕпе, тăрăх Раççей Федерацин тулли тивĕç-ирĕклĕ субъекчĕ шутланать, хăйĕн территоринче мĕнпур патшалăх влаçне, çав Раççей Федерацин тивĕç-ирĕк пултармалăхне тата пĕрле тытса пымаллăхне кĕмест пулсан, тытса тăрать[4].

Администраци центрĕ — Нарьян-Мар хули.

Тăрăха 1929 çулхи утăн 15-мĕшĕнче Ненец тăрăхĕ туса хунă, 1930-1977 çулсенче — Ненец наци тăрăхĕ пулнă, хальхи ячĕ çине 1977 çулта куçарнă. Анăç енче Архангельск облаçĕпе (хăй унăн йышне кĕрет), кăнтăр енче — Коми Республикипе, тухăçра — Ямал-Ненец автономи тăрăхĕпе, çурçĕрте чикĕ Шурă, Баренц тата Кар тинĕс çыранĕсемпе пырать, çавăн пекех тăрăх территорине Архангельск облаçне кĕмен юнашар утравсем те кĕреççĕ. Çаплах тăрăха Коми Республики территоринчи Харута поçолăк кĕрет.

Тăрăхăн пурне те территори Раççей Федерацийĕн Арктика зонинче кĕрĕт[5], тата Аякри Çурçĕрĕн районĕсене тарать[6].

2020 çулхи çу 13-мĕшĕнче Архангельск облаçĕн тата НАТ-н пуçлахĕсем регионсен пĕрлештерни процессĕ пуçланă[7]. Анчах та, 2020 утăн çак процесс тăратнă[8].

Администрациллĕ-территориллĕ пайланăвĕ

[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Администрациллĕ-территориллĕ пайланăвĕпе Ненец автономи тăрăхĕнче[9]:

Асăрхавсем

[тӳрлет | кодне тӳрлет]
  1. ^ Тельнова Н.О., Мурыгин А.М. и др Не́нецкий автоно́мный о́круг / председ. Ю.С. Осипов и др., отв. ред. С.Л. Кравец. — Мăн Раççей Энциклопедийĕ (в 35 т.). — Мускав: Научное издательство «Большая российская энциклопедия», 2013. — Т. 22. Нанонаука - Николай Кавасила. — 26000 экз. — ISBN 978-5-85270-358-3
  2. ^ Конституция Российской Федерации. Часть 3. Федеративное устройство. Тĕрĕсленĕ 15 Пуш уйӑхӗн 2011.
  3. ^ Устав Архангельской области. çăлкуçран архивланă 19 Пуш уйӑхӗн 2013. Тĕрĕсленĕ 18 Нарӑс уйӑхӗн 2013.
  4. ^ Устав Ненецкого автономного округа / Глава 1. Основы правового статуса округа (ст. ст. 1-7(2)). constitution.garant.ru. Тĕрĕсленĕ 23 Юпа уйӑхӗн 2018.
  5. ^ Указ Президента Российской Федерации от 2 мая 2014 года № 296 «О сухопутных территориях Арктической зоны Российской Федерации» 2014 ҫулхи Ҫу уйӑхӗн 12-мӗшӗнче архивланӑ..
  6. ^ Перечень районов Крайнего Севера и местностей, приравненных к районам [[Крайний Север|Крайнего Севера]], утверждённый постановлением Совета Министров СССР от 10 ноября 1967 года, с исправлениями и дополнениями..
  7. ^ Архангельская область и Ненецкий автономный округ начнут объединение.
  8. ^ Глава НАО заявил об отказе от объединения с Архангельской областью.
  9. ^ Территория и административно-территориальное деление Архангельской области на 1 января 2010 года // Архангельскстат. çăлкуçран архивланă 11 Ҫу уйӑхӗн 2012. Тĕрĕсленĕ 2 Нарӑс уйӑхӗн 2011.

Литература

[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Шаблон:Ненец автономи тăрăхĕ


Шаблон:Ненец автономи тăрăхĕ темăсенче