Контент патне куҫ

Тĕмен облаçĕ

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал

Тĕмен облаçĕ
Тюменьская область
 

Тĕмен облаҫӗн Ялавӗ Тĕмен облаҫӗн гербӗ
Тĕп хули Тĕмен
Лаптăкĕ

- Пĕтĕмпе
- шыв пайĕн %.

24 (3)

160 122[1] км²

Халăх йышĕ

- Пĕтĕмпе
- Йышлăх

29 (9)

1 537 416[2] çын патнелле (2023)
2,63 çын çын/км² патнелле

Федераци тăрăхĕ Урал федераци тăрăхĕ
Экономика регионĕ Анăç-Çĕпĕр экономика районĕ
Регион номерĕ 72
Патшалăх чĕлхисем Вырăс чĕлхи
Губернатор Моор Александр Викторович
Вице-губернатор Ольга Александровна Кузнечевских
Облаç думин председателĕ Фуат Ганеевич Сайфитдинов
Гимн Тĕмен облаçĕн гимнĕ
Вăхăт тăрăхĕ ГВ MSK+2 (UTC+5)

Тĕмен облаçĕ (выр. Тюменьская область) — Раççей Федерацин субъекчĕ, 1944 çулхи çурлан 14-мĕшĕнче никĕсленĕ. Тĕп хули — Тĕмен.

Тĕмен облаçĕн лаптăкĕ 1,4 млн çх² ытла, ку тĕлĕшĕпе вăл Раççейре 3-мĕш вырăн йышăнать.

Тĕмен облаçĕн чиккисем

Халăх йышĕ

[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Халăх шучĕпе Раççейре 11-мĕш вырăнта. 2006 çулта облаçре 3323,3 пин çын пурăннă. Халăх йышлăхĕ 2,3 çын/çм². Хулара 78,6 % халăх пурăнать.

Халăх йышĕ,
çын (2010)[3]
% пурне
терен
% темĕн халăха
çырнă
пĕтĕмпе 3 395 755 100,00 %
1 Вырăссем 2 352 063 69,26 % 73,32 %
2 Тутарсем 239 995 7,07 % 7,48 %
3 Украинсем 157 296 4,63 % 4,90 %
4 Пушкăртсем 46 405 1,37 % 1,45 %
5 Азербайджансем 43 610 1,28 % 1,36 %
6 Ненецсем 31 621 0,93 % 0,99 %
7 Хантăсем 29 277 0,86 % 0,91 %
8 Чăвашсем 25 690 0,76 % 0,80 %
9 Белоруссем 25 648 0,76 % 0,80 %
10 Нимĕçсем 20 723 0,61 % 0,65 %
11 Казахсем 19 146 0,56 % 0,60 %
12 Уйгурсем 18 668 0,55 % 0,58 %
13 Лезгинсем 16 247 0,48 % 0,51 %
14 Молдавансем 15 806 0,47 % 0,49 %
15 Эрменсем 15 542 0,46 % 0,48 %
16 Узбексем 14 743 0,43 % 0,46 %
17 Таджиксем 14 328 0,42 % 0,45 %
18 Мансисем 11 614 0,34 % 0,36 %
19 Марисем 11 042 0,33 % 0,34 %
20 Чеченсем 10 502 0,31 % 0,33 %
ыттисем 87 986 2,59 % 2,74 %
халăха çырнă 3 207 952 94,47 %
халăха çырмарĕ 187 803 5,53 %


Тĕмен чăвашĕсем

[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Тĕмен облаçĕнче 31 пин чăваш пурăнать. Кунта чăвашсен «Тăван» ассоциацийĕ общество пĕрлĕхĕ хастар ĕçлет. Вăл 1991 çулта чăмăртаннă.

Тĕмен тăрăхĕнче хальхи вăхăтра фольклор ушкăнĕсен шучĕ 20 яхăн. Вĕсенчен уйрăмах паллисем - Анат Тавтăри “Йăмра”, Канашри “Тантăш”, Тĕменри “Тăван”, Колесниково ялĕнчи “Чечек”...

Администрациллĕ-территориллĕ пайлану

[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Тĕмен облаçĕнче Хантă-Манси автономиллĕ тăрăхĕ — Югра та Ямал-Ненец автономиллĕ тăрăхĕ кĕреççĕ (тата вĕсем уйрăм Рф субъекчĕсем пекех). Анчах вĕсенчен Тĕмен облаçĕн тытăмĕнче 22 район тата 5 хула.

Хуласем
  1. Тĕмен
  2. Заводоуковск
  3. Ишим
  4. Тобольск
  5. Ялуторовск
Районсем
  1. Абат районĕ
  2. Армизон районĕ
  3. Аромаш районĕ
  4. Бердюжа районĕ
  5. Вагай районĕ
  6. Викулово районĕ
  7. Голышман районĕ
  8. Заводоуковски районĕ
  9. Исет районĕ
  10. Ишим районĕ
  11. Хусан районĕ
  12. Анат Тавда районĕ
  13. Омут районĕ
  14. Сладковски районĕ
  15. Сорокински районĕ
  16. Тобол районĕ
  17. Тĕмен районĕ
  18. Уват районĕ
  19. Упор районĕ
  20. Юрга районĕ
  21. Ялуторовски районĕ
  22. Ярковски

Асăрхавсем

[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Литература

[тӳрлет | кодне тӳрлет]