Самари

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
Перейти к навигации Перейти к поиску

Элементсен периодла тытăмĕ
H He
Li Be B C N O F Ne
Na Mg Al Si P S Cl Ar
K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr
Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe
Cs Ba * Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn
Fr Ra ** Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Nh Fl Mc Lv Ts Og
* La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu
** Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr
Сĕлтĕлле металсем Сĕлтĕлле-çĕрле металсем Куçăмлă металсем
Çăмăл металсем Металлоидсем Инертлă газсем
Металмаррисем Галогенсем Лантаноидсем Актиноидсем
Самари / Samarium (Sm)
Атом номерĕ 62
Ахаль япалалăхăн курăмĕ кĕмĕл тĕслĕ сайра çĕр металлĕ
Атом палăрăмĕсем
Атом масси
(моль масси)
150,36 а. е. м. (г/моль)
Атом радиусĕ 181 пм
Ионизаци энергийĕ
(пĕрремĕш электрон)
540,1 (5,60) кДж/моль (эВ)
Электронсен конфигурацийĕ [Xe] 4f6 6s2
Химилле палăрăмсем
Ковалентла радиус 162 пм
Ион радиусĕ (+3e) 96,4 пм
Электронегативлăх
(Полинг шучĕпе)
1,17
Электрод потенциалĕ Sm←Sm3+ -2,30 В
Sm←Sm2+ -2,67 В
Оксидлав капашĕсем 3, 2
Ахаль япалалăхăн термодинамикăлла палăрăмĕсем
Тачăлăх 7,520 г/см³
Пайлавла ăшăшăнăçтарăш 29,5[1] Дж/(K·моль)
Ăшăяраслăх (13,3) Вт/(м·K)
Шăрану температури 1350 K
Шăраннин пайлавла ăшши 8,9 кДж/моль
Вĕрев температури 2064 K
Пăспулăмăн ăшăлăхĕ 165 кДж/моль
Моль калăпăшĕ 19,9 см³/моль
Ахаль япалалăх кристалл чĕнтĕрĕ
Рншетке тытăмĕ ромбоэдăрла
Рншетке периочĕ 9,000 Å
c/a танлашăнни n/a
Дебай температури 166,00 K
Sm 62
150,36
4f66s2
Самари

Самари — лантаноидсен ушкăнĕнчи металл.

Истори[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Элемента самарскит ((Y,Ce,U,Fe)3(Nb,Ta,Ti)5O16) тупса уйăрнă. Ку минерал ятне 1847-мĕш çулта нимĕç химикĕ Розе Генрих сĕннипе В. Е. Самарского-Быховеца полковника, ту инженерне халаласа панă. Ă на Самарский-Быховец минерала тĕпчеме ярса панă пулнă.

Çĕнĕ элемента спектрометри майĕпе Франци химикĕсем Лафонтен 1878-мĕш çулта тата Лекоком де Буабодран 1879-мĕш çулта тупнă. 1880-мĕш çулта элемнта уçнине Швейцари химикĕ Ж. де Мариньяк çирĕплетнĕ. Самарин таса металне

XX ĕмĕр пуçламăшĕнче кăна уйăрма пултарнă.

Уйăрни[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Самари металлне металотерми е электролиз майĕсемпе уйăраççĕ. Тĕнчипе çулталăка темиçе çĕр тонна туса кăлараççĕ, нумайрах пайне моноцит хăйăрĕнчен ионылмаштаракан смоласемпе усă курса.

Хими пахалăхĕсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Сывлăшра самари майĕпен кислородпа хутшăнать. Малтан Sm2O3 оксид пленкипе витĕнет, кайран сарă тĕслĕ тусан пулса саланать.

Самари- хастар металл. Вăл йӳçĕксенче ирĕлет, сылăшра çунать, азотпа хутшăнса нитрид пулать, кăмрăкпа хутшăнса карбид пулать, халькогенсемпе хутшăнса 1,2,3- валентлă сульфид, селенид, теллурид), водородпа - гидрид, кремнипе - силицид, борпа - борид, фосфорпа - фосфид, мышьякпа - арсенид, сурьмапа - антимонид, висмутпа - висмутид тата пĕтĕм галогенсемпе.

Изотопĕсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]


Усă курни[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Магнит материалĕсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Самари хăватлă магнитсем тунă çĕрте анлă усă кураççĕ. Кобальт тата ытти метал хутăшĕсенче.

Термоэлектрика материалĕсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Нумай пулмасть SmSр пысăк КПД-па (50% яхăн) термоЭДС генерациленине палăртнă. [2]). 130°C таран ăшăтсанах (сахал потенциаллă ăшшă усă курассин малашдăхне палăртать) электроэнерги тăвакан КПД 67—85 % çитме пултарать (термоэлектронла эмиссипе е термоэлементсемпе пĕрле ĕçлетерсен).

Паянхи кунах опытла генераторсем ăшă двигатĕлĕсемпе (çав шутра Дизель тата Стилинг двигатĕлĕсемпе) тупăшма хатĕр.

Самари радиаци çирĕплĕхĕ пысăк пулнă май, самари моносульфичĕнчен ăшша тӳрех электричествăна куçаракан реакторĕсене тунă çĕрте усă курма пулать.

Пусăм туякан материалсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Самари моносульфичĕ чи лайăх Пусăм туякан материалсен шутне кĕрет. Ăна пусăм туякан датчиксем тунă çĕрте усă кураççĕ.

Ядерлă энергетика[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Самари ăшă нейтронсене лайăх çăтнине пула (6800 барн) ядерла энергетикăра атомни реакторĕсен хăватне ылмаштарма усă кураççĕ. Нейтронсемпе лайăх çăтакан ытти элементсемпе танлаштарсан (бор, кадми), вăл реактăрта "çунса каймасть". Нейтрон çăтнă хыççăн самари ытти изотопĕсем те нейтронсене лайăх çăтаççĕ. Нейтронсене чи вăйлă çăтакан изотоп Самари-149 (41000 барн).

Магнитокалори эффекчĕ[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Самарипе стронци манганачĕсем питĕ пысăк магнитокалориллĕ эффектпа палăраççĕ, магнитла холодильниксем тунă çĕрте усă курма пултараççĕ.

Вуламалли[тӳрлет | кодне тӳрлет]

Асăрхаттурусем[тӳрлет | кодне тӳрлет]

  1. ^ Редкол.:Зефиров Н. С. (гл. ред.) Химическая энциклопедия: в 5 т.. — Мускав: Советская энциклопедия, 1995. — Т. 4. — С. 289. — 20 000 экз. — ISBN 5—85270—039—8
  2. ^ [1]

Каçăсем[тӳрлет | кодне тӳрлет]


M Puzzle.png
Ку вĕçлемен статья. Эсир статьяна тӳрлетсе тата хушса проекта пулăшма пултаратăр.
Çак асăрхаттарнине май пулсан тĕрĕсреххипе улăштармалла.


Лантаноидсем
Лантан | Цери | Празеодим | Неодим | Промети | Самари | Европи | Гадолини | Терби | Диспрози | Гольми | Эрби | Тули | Иттерби | Лютеци