Водород

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал

Элементсен периодикăллă системи
H He
Li Be B C N O F Ne
Na Mg Al Si P S Cl Ar
K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr
Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe
Cs Ba * Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn
Fr Ra ** Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Uut Fl Uup Lv Uus Uuo
* La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu
** Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr
Сĕлтĕ металлĕсем Сĕлтĕ çĕр металлĕсем Куçăмлă металсем
Çăмăл металсем Çурма металсем Сипетлĕ газсем
Металмаррисем Галогенсем Лантаноидсем Актиноидсем
Водород / Hydrogenium (H)
Атом номерĕ 1
Ахаль япалалăхăн тĕсĕ тĕссĕр, тутăсăр тата шăршсăр газ
Атом пахалăхĕсем
Атом масси
(моль масси)
1,00794 а. е. м. (г/моль)
Атом радиусĕ 79 пм
Ионизаци хăвачĕ
(пĕрремĕш электрон)
1311,3 кДж/моль (эВ)
Электрон конфигурацийĕ 1s1
Хими пахалăхĕсем
Ковалент радиусĕ 32 пм
Ион радиусĕ 54 (−1 e) пм
Электроçуклăх
(Полинг шучĕпе)
2,20
Электрод потенциалĕ
Йӳçĕклев степенĕсем 1, −1
Ахаль япалалăх термодинамика пахалăхĕсем
Тачăлăхĕ 0,0000899 (при 273K (0 °C)) г/см³
Ăшă удель калăпăшĕ 14,235[1] Дж/(K·моль)
Теплопроводность 0,1815 Вт/(м·K)
Ирĕлӳ температури 14,01 K
Ирĕлӳ ăшăлăхĕ 0,117 кДж/моль
Вĕрев температури 20,28 K
Пăслав ăшăлăхĕ 0,904 кДж/моль
Моль калăпăшĕ 14,1 см³/моль
Ахаль япалалăх кристалл чĕнтĕрĕ
Чĕнтĕр тытăмĕ гексагоналлă
Чĕнтĕр тапхăрĕ a=3,780 c=6,167 Å
c/a танлашăнни 1,631
Дебай температури 110 K

Водоро́дхими элеменчĕсен периодикăллă системин пĕрремĕш элеменчĕ. Çутçанталăкра анлă сарăлнă. Катионядĕрĕ) чи анлă тĕл пулакан водородăн изотопĕ 1H — протон пулать. Ядĕрĕн пахалăхĕ 1H ăна анлă усă курма май парать ЯМР-спектроскопи меслечĕ органикăллă япаласен анализĕсене ирттерме.

Водородăн хăшпĕр изотопĕсен харпăр ячĕсем пур: ¹H — протий (Н), 2H — дейтерий (D) и 3H — тритий (T).

H 1
1,00794
1s1
Водород

Истори[тӳрлет]

Водород атăмĕн схеми

Палăртăвĕ пулса тăни[тӳрлет]

Хими пахалăхĕсем[тӳрлет]

Металмаррисемпе хутшăнни[тӳрлет]

Чĕртсе ярса е платинă катализаторĕ çӳмĕнче кислородпа пĕрлешет

O2 + 2H2 → 2H2O, реакцийĕ сирпĕнӳпе иртет.

Водородăн икĕ калăпăшĕпе кислородăн пĕр калăпăшĕ пĕрлешни, ăна кĕмсĕртетӳллĕ газ теççĕ.

Ăшăтнă чух водород каялла таврăнмалла серăпа хутшăнни:

S + H2H2S

Азотпа — ăшăтнă чух, çӳллĕ пусăмлăпа катализатор (тимĕр) пулăшнипе:

N2 + 3H2 → 2NH3

Галогенсемпе галогеноводородсем туса хурать:

F2 + H2 → 2HF, реакцийĕ сирпĕнӳпе тĕттĕмре пур температурăра та пулса иртет,
Cl2 + H2 → 2HCl, реакцийĕ сирпĕнӳпе пулса иртет, çутă çĕртре кăна.

Хăрăмпа вĕри ăшăтнă чух хутшăнать:

C + 2H2CH4

Сĕлтĕ тата сĕлтĕ çĕр металлĕсемпе хутшăнни[тӳрлет]

Водород хастар металлсемпе гидридсем туса хурать:

Na + H2 → 2NaH
Ca + H2CaH2

Гидридсем — тăвар евĕр, хытă япала, çăмăллăн шывра уйрăлса ирĕлеççĕ:

CaH2 + 2H2O → Ca(OH)2 + 2H2

Металсен оксичĕсемпе хутшăнни (яланах тенĕ пекех, d-элеменчĕсемпе)[тӳрлет]

Оксидсем металлсене таран чĕрĕлеççĕ:

CuO + H2Cu + H2O
Fe2O3 + 3H2 → 2Fe + 3H2O
WO3 + 3H2W + 3H2O

Усă курмалли[тӳрлет]

Атăмлă водорода Атăм-водород пĕçерсе çыпăçтарни чух усă кураççĕ.

Hazard FF.svg

Асăрхатарусем[тӳрлет]

  1. ^ Редкол.:Кнунянц И. Л. (гл. ред.) {{{пуçелĕк}}}. — Советская энциклопедия. — Т. 1. — 100 000 экз.

Вуламалли[тӳрлет]

  • Начала химии. Современный курс для поступающих в вузы: Учебное пособие для вузов /Н. Е. Кузьменко, В. В. Еремин, В. А. Попков. — М.: Издательство «Экзамен»,2005.

Каçăсем[тӳрлет]