Берилли

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал

Элементсен периодикăллă системи
H He
Li Be B C N O F Ne
Na Mg Al Si P S Cl Ar
K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr
Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe
Cs Ba * Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn
Fr Ra ** Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Uut Fl Uup Lv Uus Uuo
* La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu
** Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr
Сĕлтĕ металлĕсем Сĕлтĕ çĕр металлĕсем Куçăмлă металсем
Çăмăл металсем Çурма металсем Сипетлĕ газсем
Металмаррисем Галогенсем Лантаноидсем Актиноидсем
Берилли / Beryllium (Be)
Атом номерĕ 4
Ахаль япалалăхăн тĕсĕ 99% тасалăхлă берилли, поликристал фрагменчĕ

çемçĕ шурă-кĕмĕл тĕслĕ метал

Атом пахалăхĕсем
Атом масси
(моль масси)
9,01218 а. е. м. (г/моль)
Атом радиусĕ 112 пм
Ионизаци хăвачĕ
(пĕрремĕш электрон)
898,8 (9,32) кДж/моль (эВ)
Электрон конфигурацийĕ [He] 2s2
Хими пахалăхĕсем
Ковалент радиусĕ 90 пм
Ион радиусĕ 35 (+2e) пм
Электроçуклăх
(Полинг шучĕпе)
1.57
Электрод потенциалĕ −1,69 В
Йӳçĕклев степенĕсем 2; 1
Ахаль япалалăх термодинамика пахалăхĕсем
Тачăлăхĕ 1,848 г/см³
Ăшă удель калăпăшĕ 16,44[1] Дж/(K·моль)
Теплопроводность 201 Вт/(м·K)
Ирĕлӳ температури 1551 K
Ирĕлӳ ăшăлăхĕ 12,21 кДж/моль
Вĕрев температури 3243 K
Пăслав ăшăлăхĕ 309 кДж/моль
Моль калăпăшĕ 5,0 см³/моль
Ахаль япалалăх кристалл чĕнтĕрĕ
Чĕнтĕр тытăмĕ гексагоналлă
Чĕнтĕр тапхăрĕ a=2,286; c=3,584 Å
c/a танлашăнни 1,567
Дебай температури 1000 K
Disambig gray.svg Çак терминăн урăх пĕлтерĕшсем пур, Be (пĕлтерĕшсем) пăхăр.
Be 4
9,012182
2s2
Берилли

Кун-çулĕ[тӳрлет]

Бериллипе унăн минералĕсене тĕпчев ĕçĕсене расççей химикĕ И.В.Авдеев (1818—1865) туса пынă. Вăлах бериллийĕн оксичĕ BeO тесе палăртнă, маларах йăнăшпа Be2O3 çырнă пулнă.

Çулăма çирĕплă материалсем[тӳрлет]

= Ракетăн çунакан япали[тӳрлет]

Йӳçĕклекен
Йӳçĕклекен Удель туртăмĕ (Р1, çек) Çунтару температури °С Çунакан япала тачăлăхĕ г/см3 Хăвăртлăх ӳсĕмĕ, ΔVид,25, м/çек Çунакан япалан йывăрăш шучĕ %
Фтор 323,3 çек 4328 °C 1,547 5014 м/çек 13 %
Тетрафторгидразин 310,8 çек 4234 °C 1,19 4204 м/çек 11 %
ClF3 277,4 çек 4075 °C 1,85 4696 м/çек 13 %
ClF5 289,6 çек 4176 °C 1,762 4791 м/çек 13 %
Перхлорилфторид 242,6 çек 3593 °C 1,709 3953 м/çек 13 %
Фтора йӳçлекен 308,6 çек 4177 °C 1,561 4986 м/çек 13 %
Йӳçлĕк 235,4 çек 3637 °C 1,21 3213 м/çек 15 %
Водород перекиçĕ 276,8 сек 3472 °C 1,503 4231 м/çек 18 %
Азот кислоти 256 сек 2728 °C 1,574 4005 м/çек 24 %

Усă курасси[тӳрлет]

Хутăш шăранчăксене пахалатни[тӳрлет]

Бериллие чылайлă тĕрлĕ шăранчăксене хушаççĕ, çав вара юлашкисене хытарать, çирĕплетет, вĕсенчен хатĕрленĕ япаласен çийĕ коррозие хирĕç тăма пултарать. Техникăра бериллиллĕ бронзăпа усă кураççĕ (пружинăллă перĕнӳсем). Хурçăна 0,5 % бериллие хушса тунă пружина хĕрлĕ тĕсе çитиччен хĕртнĕ чух пружинăлать.

Рентген техники[тӳрлет]

Берилли рентген пайăркисене начар пуçтарать, çавăнпа та унтан рентген пăрăхĕсенче пайăркасем тулашне тухмашкăн чӳречене хатĕрлеççĕ.

Атом энергетики[тӳрлет]

Атăм реакторĕсенче бериллипе нейтронсен хăвăртлăхне чакараççĕ. α-радиохастар нуклидсемпе хутăшра берилли ампуллă нейтронлă çăлкуçсенче, мĕншĕн тесен берилли-9 тĕшшисемпе α-пĕрчĕксен хутшăнăвĕнчен нейтронсем çуралаççĕ: 9Ве(α, n)12C.

Лазер материалĕсем[тӳрлет]

Лазер техникинче берилли алюминачĕнчен хатĕрленĕ хурçă е пластина пайăрка кăларать.

Асăрхавсем[тӳрлет]

  1. ^ Редкол.:Кнунянц И. Л. (гл. ред.) Химическая энциклопедия: в 5 т. — Мускав: Советская энциклопедия, 1988. — Т. 1. — С. 280. — 100 000 экз.

Каçăсем[тӳрлет]