Празеодим

Элементсен периодикăллă системи H He Li Be B C N O F Ne Na Mg Al Si P S Cl Ar K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe Cs Ba * Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn Fr Ra ** Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Uut Uuq Uup Uuh Uus Uuo * La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu ** Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr
Сĕлтĕ металлĕсем	Сĕлтĕ çĕр металлĕсем	Куçăмлă металсем
Çăмăл металсем	Çурма металсем	Сипетлĕ газсем
Металмаррисем Галогенсем Лантаноидсем Актиноидсем

Празеоди́м/Praseodymium (Pr)
Атом номерĕ	59
Ахаль япалалăхăн тĕсĕ	Шурă кĕмĕл тĕслĕ, çемçе, туптанакан металл
Атом пахалăхĕсем
Атом масси (моль масси)	140,90765 а. е. м. (г/моль)
Атом радиусĕ	182 пм
Ионизаци хăвачĕ (пĕрремĕш электрон)	526,6 (5,46) кДж/моль (эВ)
Электрон конфигурацийĕ	[Xe] 4f3 6s2
Хими пахалăхĕсем
Ковалент радиусĕ	165 пм
Ион радиусĕ	(+4e) 90 101.(+3e) 3 пм
Электроçуклăх (Полинг шучĕпе)	1,13
Электрод потенциалĕ	Pr←Pr3+ −2,35 В
Йӳçĕклев степенĕсем	4, 3
Ахаль япалалăх термодинамика пахалăхĕсем
Тачăлăхĕ	6,773 г/см³
Ăшă удель калăпăшĕ	27,44 Дж/(K·моль)
Теплопроводность	27,5 Вт/(м·K)
Ирĕлӳ температури	1204 K
Ирĕлӳ ăшăлăхĕ	11,3 кДж/моль
Вĕрев температури	3785 K
Пăслав ăшăлăхĕ	331 кДж/моль
Моль калăпăшĕ	20,8 см³/моль
Ахаль япалалăх кристалл чĕнтĕрĕ
Чĕнтĕр тытăмĕ	гексагоналлă
Чĕнтĕр тапхăрĕ	3,670 Å
c/a танлашăнни	1,614
Дебай температури	n/a K

Pr	59
140,90765'
4f36s2
Празеодим

Празеодим — Элементсен периодикăллă системин 59-мĕш элеменчĕ, лантаноидсен ушкăнне кĕрет.

Истори

Празеодима 1885-мĕш çулта австри химикĕ К. Ауэр фон Вельсбах уçнă.Вăл швед химикĕ Мосандер Карл Густав уçнă дидим элемент икĕ çывăх физика-хими пахалăхлă элемент хутăшĕ пулнине палăртнă. Вĕсене вĕл неодим тат празеодим ят панă.

Ячĕ

Грек чĕлхинчи грек πράσιος — «çутă-симĕс» тата грек δίδυμος — «йĕкĕреш» сăмахсенчен.

Туса илни

Ытти сайра çĕр металлĕсемпе пĕрле туса илеççĕ. Экстракципе е хромотографипе тата майлă кристаллизицеленĕ чухне празеодим ытти çăмăл лантаноидсемпе пĕрле пухăнать, кайран неодимпа пĕрле уйрăлать. Малала празеодима неодимран 850^oC металлотермла е электролизпа уйăраççĕ.

Хими пахалăхĕсем

Празеодим металĕ сиве сывлăшра майĕпен, 150^oC хăвăрт çунса празеодим (III,IV) оксичĕ пулать

12 Pr + 11 O₂ → 2 Pr₆O₁₁

Празеодим сивĕ швыпа майĕпен, вĕри шывпа хăвăрт хутшăнăве кĕрет:

2 Pr (s) + 6 H₂O (l) → 2 Pr(OH)₃ (aq) + 3 H₂ (g)

Празеодим металлĕ пĕтĕм галогенсемпе хутшăнăве кĕрет:

2 Pr (s) + 3 F₂ (g) → 2 PrF₃ (s) [симĕс]

2 Pr (s) + 3 Cl₂ (g) → 2 PrCl₃ (s) [симĕс]

2 Pr (s) + 3 Br₂ (g) → 2 PrBr₃ (s) [симĕс]

2 Pr (s) + 3 I₂ (g) → 2 PrI₃ (s)

Празеодим кӳкĕрт йӳçĕкĕпе хутшăнса симĕс тĕслĕ комплекс пулать:

2 Pr (s) + 3 H₂SO₄ → 2 Pr³⁺ + 3 SO_{4² + 3 H2 (g)}

Вуламалли

• R.J. Callow, "The Industrial Chemistry of the Lanthanons, Yttrium, Thorium and Uranium", Pergamon Press, 1967.

Хакĕ

Празеодим хакĕ неодим хакĕ пекрех. Хальхи вăхăтра 1 кг 40 доллар яхăн.

Усă курни

Празеоди ионĕсем 1,05 мкм тăршĕллĕ лазер шевлисене пуçарма усă кураççĕ. Празеодим фторичĕ лазер материалĕсен шутне кĕрет. Празеоди оксичĕ кантăк тунă çĕрте çутă симăс тĕс пама усă кураççĕ. Празеодим монотеллурдне хăшпĕр сайра çĕр элеменчĕсенчен тунă термоэлектрика материалĕсен пахалăхне ылмаштарма усă кураççĕ. ТермоЭДС коэффичиенчĕ: 52-55 мкВ/К

Каçăсем

• Празеодим Webelements çинче
• Празеодим