Кĕмĕл

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал

Элементсен периодикăллă системи
H He
Li Be B C N O F Ne
Na Mg Al Si P S Cl Ar
K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr
Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe
Cs Ba * Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn
Fr Ra ** Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Uut Fl Uup Lv Uus Uuo
* La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu
** Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr
Сĕлтĕ металлĕсем Сĕлтĕ çĕр металлĕсем Куçăмлă металсем
Çăмăл металсем Çурма металсем Сипетлĕ газсем
Металмаррисем Галогенсем Лантаноидсем Актиноидсем
Кĕмĕл / Argentum (Ag)
Атом номерĕ 47
Ахаль япалалăхăн тĕсĕ Ag,47.jpg
Атом пахалăхĕсем
Атом масси
(моль масси)
107,8682 а. е. м. (г/моль)
Атом радиусĕ 144 пм
Ионизаци хăвачĕ
(пĕрремĕш электрон)
1-й 730,5 кДж/моль (эВ)
2-й: 2070 кДж/моль (эВ)
3-й: 3361 кДж/моль (эВ)
Электрон конфигурацийĕ [Kr] 4d10 5s1
Хими пахалăхĕсем
Ковалент радиусĕ 134 пм
Ион радиусĕ (+2e) 89 (+1e) 126 пм
Электроçуклăх
(Полинг шучĕпе)
1,93
Электрод потенциалĕ +0,799
Йӳçĕклев степенĕсем 2, 1
Ахаль япалалăх термодинамика пахалăхĕсем
Тачăлăхĕ 10,5 г/см³
Ăшă удель калăпăшĕ 25,36[1] Дж/(K·моль)
Теплопроводность 429 Вт/(м·K)
Ирĕлӳ температури 1 235,1 K
Ирĕлӳ ăшăлăхĕ 11,95 кДж/моль
Вĕрев температури 2 485 K
Пăслав ăшăлăхĕ 254,1 кДж/моль
Моль калăпăшĕ 10,3 см³/моль
Ахаль япалалăх кристалл чĕнтĕрĕ
Чĕнтĕр тытăмĕ кубла енĕпе центăрланă
Чĕнтĕр тапхăрĕ 4,086 Å
c/a танлашăнни
Дебай температури 225 K

Истори[тӳрлет]

Этем кĕмĕлпе авалтанах паллашнă. Кĕмĕл, ылтăн пекех, çутçанталăкра хăйшăран тĕсĕпе тĕл пулать — ăна тăпраран шăратмасăрах тупнă. Çавăнпа ĕнтĕ кĕмĕл нумай халăх культурă йăлисенче ĕмĕрсем витĕр курăнать. Ассирипе Пайпăлта кĕмĕл таса металл вырăнĕнче пулса Уйăхăн символĕ шутланнă. Вăтам ĕмĕрсем тапхăрĕнче кĕмĕл тата унăн шăрантарнă хутăшĕсем алхимиксем таврашĕнче питĕ чыслă пулнă. XIII ĕмĕрĕн варринчен пуçласа кĕмĕл савăт-сапа тумалли йăлаллă материал пулса каять. Унсăр пуçне, кĕмĕлпе паянкуна çити те хыт укçа çапма усă кураççĕ.

Физикă-хими уйрăмлăхĕсем[тӳрлет]

Кĕмĕл, хими палли Ag, - шурă метал, çемçе те туптакан. Кĕмĕлĕн хирĕç Отражательная хевтелĕхĕ 94%, шăрату температури — 964,5 Цельси градусĕ. Тачăлăхĕ — 10,5 г/см^3. Тап-таса кĕмĕл техникăра тата декоративлă прикладном ӳнерлĕхре не применяется так как метал имеет низкую твёрдость. Савăт-сапа тата ювелир япалисене тунă чух халĕ кĕмĕлĕн пăхăрпа хутăш шăранăвĕ. Кĕмĕле хачăпа тата пăчкăпа касса ăсталама çăмăл, гравир тума ансат, тăсăлавлăхĕ çав тери мăнаç: металăн пĕр грамне 2 çухрăма туртса тăсма пулать. Кĕмĕл лаптакне 0.25 мм çинçелĕхчен туптанать. Г. Федотов, "Звонкая песнь метала" 1990, тиражĕ: 100 000

Усă курни[тӳрлет]

Кĕмĕл укçа
* Хаклă металл вырăнĕнче ювелир ĕçĕнче усă курни
  • Вак укçа çапма усă курни (уйрăмах ĕлĕк)
  • Кĕмĕл галогенечĕсене тата кĕмĕл нитратне хăватлă çутă сисĕнлĕхне пула фотографире усă курни.
  • Пысăк электрохăвăртлăхне тата çирĕп йӳçĕклĕх хирĕçлĕхне пула усă курни:

Асăрхатарусем[тӳрлет]

  1. ^ Редкол.:Зефиров Н. С. (гл. ред.) {{{пуçелĕк}}}. — Советская энциклопедия. — Т. 4. — 20 000 экз. — ISBN 5—85270—039—8

Каçăсем[тӳрлет]