Висмут

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал

Элементсен тапхăр системи
H He
Li Be B C N O F Ne
Na Mg Al Si P S Cl Ar
K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr
Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe
Cs Ba * Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn
Fr Ra ** Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Uut Fl Uup Lv Uus Uuo
* La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu
** Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr
Сĕлтĕ металлĕсем Сĕлтĕ çĕр металлĕсем Куçăмлă металсем
Çăмăл металсем Çурма металсем Сипетлĕ газсем
Металмаррисем Галогенсем Лантаноидсем Актиноидсем
Ви́смут / Bismuthum (Bi)
Атом номерĕ 83Ӳкерчĕк:DSC00192.JPG
Ахаль япалалăхăн тĕсĕ Тимĕр тĕслĕ хытă катаăлакан металл
Атом пахалăхĕсем
Атом масси
(моль масси)
208,98037 а. е. м. (г/моль)
Атом радиусĕ 170 пм
Ионизаци хăвачĕ
(пĕрремĕш электрон)
702,9 (7,29) кДж/моль (эВ)
Электрон конфигурацийĕ [Xe] 4f14 5d10 6s2 6p3
Хими пахалăхĕсем
Ковалент радиусĕ 146 пм
Ион радиусĕ (+5e) 74 (+3e) 96 пм
Электроçуклăх
(Полинг шучĕпе)
2,02
Электрод потенциалĕ Bi←Bi3+ 0,23 В
Йӳçĕклев степенĕсем 5, 3
Ахаль япалалăх термодинамика пахалăхĕсем
Тачăлăхĕ 9,747 г/см³
Ăшă удель калăпăшĕ 26,0[1] Дж/(K·моль)
Теплопроводность 7,9 Вт/(м·K)
Ирĕлӳ температури 544,5 K
Ирĕлӳ ăшăлăхĕ 11,00 кДж/моль
Вĕрев температури 1883 K
Пăслав ăшăлăхĕ 172,0 кДж/моль
Моль калăпăшĕ 21,3 см³/моль
Ахаль япалалăх кристалл чĕнтĕрĕ
Чĕнтĕр тытăмĕ ромбоэдăрла
Чĕнтĕр тапхăрĕ 4,750 Å
c/a танлашăнни n/a
Дебай температури 120,00 K
Bi 83
208,98038
[Xe]4f145d106s26p3
Висмут
Ӳкерчĕк:DSC00192.JPG
Металлă висмутăн лаптакĕ.

Висмут хытă патрак металл, хурçă евĕр, шупка хĕрлĕ тĕслĕ.

Тĕпчесе уçнин историйĕ[тӳрлет]

Ятне хуни[тӳрлет]

Латин Bismuthum е bisemutum сăмахесенчен, тата нимĕç weisse Masse, (шурă япала) сăмахĕсенчен тухать пулас.

Çутçанталăкра тупăнни[тӳрлет]

Тупăшлани[тӳрлет]

Висмут сульфитне тимĕрпе хутăш шăратса тупаççĕ: Bi2S3 + 3Fe = 2Bi + 3FeS, е çак умлă-хыçлă ĕç-пулăмĕсене тытса пырса: Bi2S3 + 5O2 = Bi2O4 + 3SO2↑; Bi2O4 + 4C = 2Bi + 4CO↑.

Синтĕсленĕ висмутăн кристаллĕ. Асам тĕспе йӳçĕклĕхĕн çинçе сийне пула ялкăшать.

Физикăпа хими пахалăхĕсем[тӳрлет]

Хакĕсем[тӳрлет]

Висмут (99 % тап-таси) 2006 çулта вăтамран 15 долл/кг.

Усă курни[тӳрлет]

Металлурги[тӳрлет]

Термоэлектрикăллă материалĕсем[тӳрлет]

Ӳкерчĕк:DSC00199.JPG
Висмут телуричĕн монокристалĕ



Пигменчĕсем[тӳрлет]

Пигмент шутне висмут ванадачĕ кĕрет.

Косметика[тӳрлет]

Чĕрнесене сăрламалли лак (йăлтăрка хытă сăрă), тута сăрри (помада), ĕмĕлкесене тата ыттисене те тумалли ĕçре, оксохлоричĕпе йăлтăрка тумалли чух усă кураççĕ.

Биологири вырăнĕ[тӳрлет]

Изотопĕсем[тӳрлет]

Çутçанталăкри висмучĕн пĕр изотоп 209Bi, вăл çутçанталăкри тăнăç изотопĕсенчен чи йывăрри шутланать. 2003 çулта эксперимент ирттерсе, вăл альфа-радиохастар пулнине (çурма аркану тапхăрĕ 1,9±0,2×1019 çул) курнă. 209Bi пуçсăр, тепĕр 19 изотоп пури паллă. Вĕсем пурте радиоактивлă тата кĕске пурăнуллă: çурма аркану тапхăрĕ темиçе талăкран иртмест. Висмутăн 13 изотопĕ: 197 — 208 йывăрăш хисеплисене тата чи йывăррине 215Bi искусствăллă меслетпе туса çитернĕ, ыттисем — 210Bi, 211Bi, 212Bi, 213Bi тата 214Bi — çутçанталăкра уран, тори, актини тата нептуни элемент тĕшшисен радиоактивлă арканăвĕн йĕрĕпе пулаççĕ.

Асăрхатарусем[тӳрлет]

  1. ^ Редкол.:Кнунянц И. Л. (гл. ред.) {{{пуçелĕк}}}. — Советская энциклопедия. — Т. 1. — 100 000 экз.

Каçăсем[тӳрлет]