Унунпенти

«Википеди» ирĕклĕ энциклопединчи материал
Унунпенти / Ununpentium (Uup)
Атом номерĕ 115
Ахаль япалалăхăн тĕсĕ
Атом пахалăхĕсем
Атом масси
(моль масси)
288 а. е. м. (г/моль)
Атом радиусĕ пм
Ионизаци хăвачĕ
(пĕрремĕш электрон)
кДж/моль (эВ)
Электрон конфигурацийĕ [Rn]5f14 6d2 7s2
Хими пахалăхĕсем
Ковалент радиусĕ пм
Ион радиусĕ пм
Электроçуклăх
(Полинг шучĕпе)
Электрод потенциалĕ
Йӳçĕклев степенĕсем 4
Ахаль япалалăх термодинамика пахалăхĕсем
Тачăлăхĕ г/см³
Ăшă удель калăпăшĕ Дж/(K·моль)
Теплопроводность Вт/(м·K)
Ирĕлӳ температури K
Ирĕлӳ ăшăлăхĕ кДж/моль
Вĕрев температури K
Пăслав ăшăлăхĕ кДж/моль
Моль калăпăшĕ см³/моль
Ахаль япалалăх кристалл чĕнтĕрĕ
Чĕнтĕр тытăмĕ
Чĕнтĕр тапхăрĕ Å
c/a танлашăнни n/a
Дебай температури K

Элементсен периодикăллă системи
H He
Li Be B C N O F Ne
Na Mg Al Si P S Cl Ar
K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr
Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe
Cs Ba * Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn
Fr Ra ** Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Uut Fl Uup Lv Uus Uuo
* La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu
** Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr
Сĕлтĕ металлĕсем Сĕлтĕ çĕр металлĕсем Куçăмлă металсем
Çăмăл металсем Çурма металсем Сипетлĕ газсем
Металмаррисем Галогенсем Лантаноидсем Актиноидсем
Rf 115
[288]
Rn5f14 6d10 7s2 7p3
'Унунпенти

Унунпенти (лат. Ununpentium), Uup — 115-мĕш хими элеменчĕ.

Ячĕ[тӳрлет]

Вăхăтлăх ячĕ латинла пĕррĕ-пĕрре-пиллĕкмĕш тенине пĕлтерет. Дубна тĕпчевçисем элемента франци физикне П. Ланжевена асăнса ланжевени Ln ят сĕнеççĕ. Халлĕхе ку пĕртен пĕр ят пулма пултарать.

Кун-çулĕ[тӳрлет]

2004-мĕш çулта 2003-мĕш çулта ирттернĕ 1115-мĕш элемента тупнă эксперимент материалĕсене пичетленĕ [1][2].

Тĕпчевсене Дубнăри ОИЯИпе Ливермор наци лабораторийĕ пĕрле иртернĕ. Эксперимент вăхăтĕнче америци тĕшĕсене кальци ионĕсемпе пенĕ, вара 115 элементăн изотопĕсене синтезланă: 3 288Uup тĕшĕ тата пĕр 287Uup тĕше. Çак 4 атом α-аркану хыççăн 113 элементăн изотопĕсем пулса тăна (284Uut тата 283Uut). Ку изотопсем малаллахи α-аркану хыççăн 111 элементăн изотопĕсем пулнă. Малалла 105 (дубни) элементăн спонталла пайланакан изотопсем таранах арканнă. 2004—2005-мĕш çулсенче ОИЯИ (Ливермор наци лабораторипе коллавборацинче) 288115 → 284113 → 280111 → 276109 → 272107 → 268105 аркану вăчăрин юлашки элементне, нумай вăхăт пурăнакан 268Db (28 сехете яхăн), химилле идентификациленĕ. Экспериментра тата 20 яхăн пулăм тĕпченĕ, 113 тата 115-мĕш элементсене уçннине çирĕплетнĕ.[3].

Унунпети изотопĕсене çак реакцисемпе синтезланă:[2]:

\,^{243}_{95}\mathrm{Am} + \,^{48}_{20}\mathrm{Ca} \, \to \,{}^{288}_{115}\mathrm{Uup} + 3 \; ^1_0\mathrm{n} \; ,

\,^{243}_{95}\mathrm{Am} + \,^{48}_{20}\mathrm{Ca} \, \to \,{}^{287}_{115}\mathrm{Uup} + 4 \; ^1_0\mathrm{n} \; .

Паллă изотопĕсем[тӳрлет]

Изотоп Масса Çурма аркану тапхăрĕ Аркану меслечĕ Çырса хунă событисен шучĕ
287Uup 287 32+155−14 мç[4] α-аркану 283Uut таран 1[2]
288Uup 288 87+105−30 мç[4] α-аркану 284Uut таран 23[2][3]

Изотопсене уçнин хронологийĕ[тӳрлет]

Изотоп Уçнă çул Уçнă реакци
287Uup 2003 243Am(48Ca,4n)
288Uup 2003 243Am(48Ca,3n)
289Uup 2009 249Bk(48Ca,4n)
290Uup 2009 249Bk(48Ca,3n)

Фантастикăра[тӳрлет]

Асăрхавсем[тӳрлет]

  1. ^ Yu. Ts. Oganessian et al. Experiments on the synthesis of element 115 in the reaction 243Am(48Ca,xn)291–x115. — Т. 69.
  2. ^ 1, 2, 3 тата 4 Yu. Ts. Oganessian et al. Synthesis of elements 115 and 113 in the reaction 243Am+48Ca. — Т. 72.
  3. ^ 1 тата 2 N. J. Stoyer et al. Chemical Identification of a Long-Lived Isotope of Dubnium, a Descendant of Element 115. — Т. 787. — № 1-4.
  4. ^ 1 тата 2 Nudat 2.3
  5. ^ Element 115 - Item - World of Warcraft

Каçăсем[тӳрлет]