Унунпенти

Унунпенти / Ununpentium (Uup)
Атом номерĕ	115
Ахаль япалалăхăн тĕсĕ
Атом пахалăхĕсем
Атом масси (моль масси)	288 а. е. м. (г/моль)
Атом радиусĕ	пм
Ионизаци хăвачĕ (пĕрремĕш электрон)	кДж/моль (эВ)
Электрон конфигурацийĕ	[Rn]5f14 6d2 7s2
Хими пахалăхĕсем
Ковалент радиусĕ	пм
Ион радиусĕ	пм
Электроçуклăх (Полинг шучĕпе)
Электрод потенциалĕ
Йӳçĕклев степенĕсем	4
Ахаль япалалăх термодинамика пахалăхĕсем
Тачăлăхĕ	г/см³
Ăшă удель калăпăшĕ	Дж/(K·моль)
Теплопроводность	Вт/(м·K)
Ирĕлӳ температури	K
Ирĕлӳ ăшăлăхĕ	кДж/моль
Вĕрев температури	K
Пăслав ăшăлăхĕ	кДж/моль
Моль калăпăшĕ	см³/моль
Ахаль япалалăх кристалл чĕнтĕрĕ
Чĕнтĕр тытăмĕ
Чĕнтĕр тапхăрĕ	Å
c/a танлашăнни	n/a
Дебай температури	K

Элементсен периодикăллă системи H He Li Be B C N O F Ne Na Mg Al Si P S Cl Ar K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe Cs Ba * Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn Fr Ra ** Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Uut Fl Uup Lv Uus Uuo * La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu ** Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr
Сĕлтĕ металлĕсем	Сĕлтĕ çĕр металлĕсем	Куçăмлă металсем
Çăмăл металсем	Çурма металсем	Сипетлĕ газсем
Металмаррисем Галогенсем Лантаноидсем Актиноидсем

Rf	115
[288]
Rn5f14 6d10 7s2 7p3
'Унунпенти

Унунпенти (лат. Ununpentium), Uup — 115-мĕш хими элеменчĕ.

Ячĕ

Вăхăтлăх ячĕ латинла пĕррĕ-пĕрре-пиллĕкмĕш тенине пĕлтерет. Дубна тĕпчевçисем элемента франци физикне П. Ланжевена асăнса ланжевени Ln ят сĕнеççĕ. Халлĕхе ку пĕртен пĕр ят пулма пултарать.

Кун-çулĕ

2004-мĕш çулта 2003-мĕш çулта ирттернĕ 1115-мĕш элемента тупнă эксперимент материалĕсене пичетленĕ .

Тĕпчевсене Дубнăри ОИЯИпе Ливермор наци лабораторийĕ пĕрле иртернĕ. Эксперимент вăхăтĕнче америци тĕшĕсене кальци ионĕсемпе пенĕ, вара 115 элементăн изотопĕсене синтезланă: 3 ²⁸⁸Uup тĕшĕ тата пĕр ²⁸⁷Uup тĕше. Çак 4 атом α-аркану хыççăн 113 элементăн изотопĕсем пулса тăна (²⁸⁴Uut тата ²⁸³Uut). Ку изотопсем малаллахи α-аркану хыççăн 111 элементăн изотопĕсем пулнă. Малалла 105 (дубни) элементăн спонталла пайланакан изотопсем таранах арканнă. 2004—2005-мĕш çулсенче ОИЯИ (Ливермор наци лабораторипе коллавборацинче) ²⁸⁸115 → ²⁸⁴113 → ²⁸⁰111 → ²⁷⁶109 → ²⁷²107 → ²⁶⁸105 аркану вăчăрин юлашки элементне, нумай вăхăт пурăнакан ²⁶⁸Db (28 сехете яхăн), химилле идентификациленĕ. Экспериментра тата 20 яхăн пулăм тĕпченĕ, 113 тата 115-мĕш элементсене уçннине çирĕплетнĕ..

Унунпети изотопĕсене çак реакцисемпе синтезланă::

$\,^{243}_{95}\mathrm{Am} + \,^{48}_{20}\mathrm{Ca} \, \to \,{}^{288}_{115}\mathrm{Uup} + 3 \; ^1_0\mathrm{n} \;$,

$\,^{243}_{95}\mathrm{Am} + \,^{48}_{20}\mathrm{Ca} \, \to \,{}^{287}_{115}\mathrm{Uup} + 4 \; ^1_0\mathrm{n} \;$.

Паллă изотопĕсем

Изотоп	Масса	Çурма аркану тапхăрĕ	Аркану меслечĕ	Çырса хунă событисен шучĕ
287Uup	287	32+155−14 мç	α-аркану 283Uut таран	1
288Uup	288	87+105−30 мç	α-аркану 284Uut таран	23

Изотопсене уçнин хронологийĕ

Изотоп	Уçнă çул	Уçнă реакци
287Uup	2003	243Am(48Ca,4n)
288Uup	2003	243Am(48Ca,3n)
289Uup	2009	249Bk(48Ca,4n)
290Uup	2009	249Bk(48Ca,3n)

Фантастикăра

• Элериум-115 UFO: Enemy Unknown вăйăра
• 115-мĕш элемент World of Warcraft вăйăра

Каçăсем

	Унунпенти Викиампарта?

• Унунпенти Webelements сайтра
• Uut and Uup Add Their Atomic Mass to Periodic Table(акăлч.)
• Superheavy elements(акăлч.)
• History and etymology(акăлч.)