Скандий

Элементсен периодла тытăмĕ H He Li Be B C N O F Ne Na Mg Al Si P S Cl Ar K Ca Sc Ti V Cr Mn Fe Co Ni Cu Zn Ga Ge As Se Br Kr Rb Sr Y Zr Nb Mo Tc Ru Rh Pd Ag Cd In Sn Sb Te I Xe Cs Ba * Hf Ta W Re Os Ir Pt Au Hg Tl Pb Bi Po At Rn Fr Ra ** Rf Db Sg Bh Hs Mt Ds Rg Cn Nh Fl Mc Lv Ts Og * La Ce Pr Nd Pm Sm Eu Gd Tb Dy Ho Er Tm Yb Lu ** Ac Th Pa U Np Pu Am Cm Bk Cf Es Fm Md No Lr
Сĕлтĕлле металсем	Сĕлтĕлле-çĕрле металсем	Куçăмлă металсем
Çăмăл металсем	Металлоидсем	Инертлă газсем
Металмаррисем Галогенсем Лантаноидсем Актиноидсем

Сканди (Sc)
Атом номерĕ	21
Ансат япалалăхăн курăмĕ	вăтам çемçе кĕмĕл тĕслĕ сарăрах сайра çĕр металĕ <>
Атом палăрăмĕсем
Атом масси (моль масси)	44.95591 а. е. м. (г/моль)
Атом радиусĕ	162 пм
Ионизаци энергийĕ (пĕрремĕш электрон)	630.8(6.54) кДж/моль (эВ)
Электронсен конфигурацийĕ	[Ar] 3d1 4s2
Химилле палăрăмсем
Ковалентла радиус	144 пм
Ион радиусĕ	(+3e)72.3 пм
Электронегативлăх (Полинг шучĕпе)	1.36
Электрод потенциалĕ	0
Оксидлав капашĕсем	3
Ансат япалалăхăн термодинамикăлла палăрăмĕсем
Тачăлăх	2.99 г/см³
Пайлавла ăшăшăнăçтарăш	0.556 Дж/(K·моль)
Ăшăяраслăх	15.8 Вт/(м·K)
Шăрану температури	1814 K
Шăраннин пайлавла ăшши	15.8 кДж/моль
Вĕрев температури	3104 K
Пăспулăмăн ăшăлăхĕ	332.7 кДж/моль
Моль калăпăшĕ	15.0 см³/моль
Ансат япалалăхăн кристалл решетки
Решетке тытăмĕ	гексагоналлă
Решетке периочĕ	3.310 Å
c/a танлашăнни	1.594
Дебай температури	n/a K

Sc	21
44,95
[Ar]3d14s2
Сканди

Сканди (Sc), — хими таблицин 21-мĕш хими элеменчĕ, атом йывăрăшĕ 44,95.

Истори

Менделеев Д.И. çак элемент (эка-бор) пулассине палăртнă. 1879-мĕш çулта Швеци химикĕ Ларс Нильсон тупса Скандинавине асăнса ятне панă.

Геохими тата минералоги

Çĕр хуппинче сканди вăтамран г/т. Химипе физика пахалăхĕçемпе сканди иттри, лантан тата лантаноидсене çывăх. Валентноçĕ яланах +3. Сапаланнă элемент пулнă май нумай минералсенче тупма пулать. Скандин икĕ мнералĕ паллă: тортвейтит (Sc, Y)₂ Si₂O₇ (Sc₂O₃ 53,5 % таран) тата стерреттит Sc[PO₄] • 2H₂O (Sc₂O₃ 39,2 % таран). Сканди тĕл пулакан тĕп минералсем: флюорит ( 1 % таран Sc₂O₃), касситерит (0,005-0,2 %), вольфрамит (0-0,4 %), ильменорутил (0,0015-0,3 %), торианит (0,46 % Sc₂O₃), самарскит (0,45 %), виикит (1,17 %), ксенотим (0,0015-1,5 %), берилл (0,2 %), баццит (сканди бериллĕ, 3-14,44 %). Тин7с шывĕнче сканди 0,00004 мг/л.

Туса кăларни

1988-мĕш çулта сканди оксичне тунă:

Çĕршыв||Кăларнин калăпăшĕ,
сахалрах мар,кг/çул

Китай	50
Франци	100
Норвеги	120
США	500
Япони	30
Казахстан	700
Украина	610
Раççей	958

Люминофорсем

Сканди борачĕ, иттри борачĕ пекех люминофорсем валли матирца тума кирлĕ.

Биологи ролĕ

Скандин нимĕнле биологи ролĕ те çук.

Каçăсем

• Сканди Webelements сайтра
• Сканди хими элеменчĕсен вулавăшĕнче(ĕçлемен каçă)

Вуламалли

• Коган. Б. И., Названова. В. А. Скандий. М.,Изд-во АН УССР, 1963. 304 с с илл.